پرسشنامه کیفیت خدمات در گردشگری ورزشی

این پرسشنامه استاندارد از نوع فایل ورد و به همراه تمامی اطلاعات مربوط به نمره گذاری، تفسیر، روایی و پایایی و … در قالب جداول زیبا و آماده تکثیر ارائه گردیده است. پس از پرداخت موفق می توانید به صورت آنلاین اقدام به دانلود فایل مربوطه بپردازید.

هدف: ارزیابی ابعاد کیفیت خدمات در گردشگری ورزشی (کیفیت محل برگزاری، کیفیت همایش، کیفیت دسترسی، کیفیت گردشگری)

تعداد سوال: 32

تعداد بعد: 4

شیوه نمره گذاری: دارد

روایی و پایایی: دارد

منبع: دارد

نوع فایل: word 2007

همین الان دانلود کنید

قیمت: فقط 3900 تومان

خرید فایل نهایی کردن خرید مورد به سبد خرید اضافه شد

گردشگری ورزشی

مقدمه: صنعت گردشگری یکی از بزرگترین و پربازده‌ترین فعالیتهای اقتصادی در دنیا است که بالاترین میزان ارزش افزوده را ایجاد می‌کند و بطور مستقیم و غیر مستقیم، سایر فعالیتهای اقتصادی و فرهنگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. گردشگری یکی از منابع عمده درآمدزایی و ایجاد اشتغال در جهان به شمار می‌آید به طوریکه بسیاری از آن به عنوان صنعت اول دنیا یاد می‌کنند بسیاری از کشورها همچون اسپانیا، فرانسه و ایتالیا بخش اعظمی از درآمد ارزی خود را از طریق گردشگری به دست می‌آورند. گرچه گردشگری به تنهایی نمی‌تواند منجر به توسعه کشور شود ولی با ورود گردشگر به تدریج نیاز به تغییر و ایجاد امکانات برای اقامت، جابجایی و سایر فعالیتهای مربوطه، توسعه را نیز در پی خواهد داشت و در دراز مدت باعث افزایش امکانات و تاسیسات خواهد شد.بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری در سال 2006 تعداد 835 میلیون جهانگرد جابجا شده‌اند که این جهانگران حدود 800 میلیارد دلار هزینه این در حالی است که سهم ایران از صنعت گردشگری جهانی در سال 2006 کمتر از یک دهم درصد بوده است و علیرغم اینکه ایران، طبق نظر یونسکو یکی از ده کشور دارای جاذبه‌های گردشگری می‌باشد ولی آمار موجود گویای ضعف صنعت گردشگری کشور می‌باشد و نارسایی های موجود باعث عدم توفیق در جذب جهانگردان به میزان توانمندیهای کشور شده است.

اهمیت گردشگری:
در سال‌های اخیر گردشگری به عنوان صنعت بدون دود، منبع درآمد سرشار در تجارت جهانی و عنصر مهمی در بهبود و تنظیم موازنه بازرگانی و تراز پرداخت‌های بسیاری از کشورها شده است، رشد قابل توجه و چشمگیر گردشگری در پنجاه سال اخیر نشان دهنده اهمیت فراوان اقتصادی و اجتماعی این پدیده است.گردشگری در تولید ناخالص ملی نقش مهمی ایفا می‌کند، «تراز پرداخت‌ها، که نشان دهنده معاملات بین‌المللی هر کشور است،را متوازن می سازد. لوئیس ترنر  گردشگری را امیدبخش‌ترین و پیچیده‌ترین صنعتی می‌داند که جهان سوم با آن روبرو است و معتقد است گردشگری بیشترین قابلیت را برای جانشینی دیگر صنایع درآمدزا دارد. توسعه گردشگری موجب رونق اقتصادی و کاهش فقر می‌شود همچنین تأثیر به سزایی در افزایش درآمد و کاهش بیکاری و در نتیجه افزایش رفاه اجتماعی دارد. علاوه بر آن گردشگری عاملی است برای گفتگوی بین فرهنگ‌ها و تمدن‌ها و از نظر سیاسی نیز، روابط بین‌ ملل و دول را متعادل‌تر و نزدیک‌تر می‌سازد.
انواع گردشگری:
گردشگری انواع مختلفی دارد و شناخت انواع گردشگری برای برنامه‌ریزی دراین عرصه اهمیت اساسی دارد.در یک تقسیم‌بندی ، گردشگری به سه نوع فرهنگی، طبیعت‌گردی و ماجراجویانه تقسیم شده است که به طور مختصر از آن به عنوان گردشگری ACE یاد می‌شود.انواع دیگر گردشگری در حال افزایش است نظیر گردشگری فضایی، گردشگری الکترونیکی که در سال‌های اخیر آغاز شده است. دراینجا به تعدادی از مهمترین انواع گردشگری اشاره میشود:
تفریحی: در این نوع گردشگری، گردشگری ساحلی بسیار مورد توجه است و گردشگران معمولاً .(sun, sea, sex, sand) به سواحل نقاط مختلف سفر می‌کنند.

طبیعت: گستره فضایی این الگو، محیط طبیعی مثل ساحل، جنگل، کوه، کویر، غار و نظیر اینها است.

تجاری: در سفرهایی که با هدف بازرگانی و تجارت انجام می‌شود.
شهری: نواحی شهری به علت آنکه جاذبه‌های بسیار دارند غالباً مقاصد گردشگری مهمی محسوب  میشود.

روستایی: در گردشگری روستایی منابع فرهنگی، طبیعی و تاریخی نواحی روستایی به عنوان کالای فرهنگی گردشگری قابل عرضه‌اند.
مذهبی: افرادی را شامل می‌شود که به منظور دیدارازاماکن مقدس یاانجام دادن امور مذهبی مسافرت می‌کنند.
ورزشی: شمار زیادی از میهمانان کشورهای مختلف اشخاصی‌اند که با قصد ورزش و تمرین یا شرکت در مسابقات ورزشی، تماشای مسابقه تیم‌ها یا بازیکنان مورد علاقه‌شان، یا گذراندن اردوهای ورزشی به سفر رفته‌اند.
ماجراجویانه: در هر جامعه کسانی هستند که به انجام دادن کارهای متهورانه و مخاطره‌آمیز علاقه وافر دارند. برخی از این افراد با اقدام به مسافرت‌های ماجراجویانه به این نیاز درونی خود پاسخ می‌دهند.
سلامت: چنین سفری شامل فعالیت‌های گوناگونی می‌شود که با هدف تأمین بهداشت و سلامت فرد یا گردشگر انجام می‌شود مانند مراقبت بهداشتی و گذراندن دوره نقاهت و بازپروری.

هدف این تحقیق:
هدف این تحقیق، بررسی جاذبه های طبیعی مؤثر بر توسعة گردشگری ورزشی کشور از دیدگاه کارشناسان ورزشی و کارشناسان بخش گردشگری کشور بود.
جامعة آماری تحقیق عبارتند از :
1.کارشناسان بخش گردشگری سازمان گردشگری و میراث فرهنگی شاغل در تهران (37 نفر)
2. کارشناسان آژانس های مسافرتی فعال در زمینة تورگردانی (60 نفر)
3. کارشناسان ورزشی فدراسیون های کوهنوردی، قایقرانی، شنا، سوارکاری، دوچرخه سواری، تیراندازی، دو و میدانی، ورزش های همگانی، اسکی و گلف (30 نفر)
پس از طراحی پرسشنامه و توزیع آن، 112 پرسشنامه تکمیل شد که برای تجزیه و تحلیل یافته ها از روش تحلیل عامل استفاده شد و این نتایج به دست آمد :
در مجموع دیدگاه سه گروه کارشناسان درباره جاذبه های طبیعی ورزشی مؤثر بر توسعة گردشگری ورزشی نشان داد که:

«جاذبه های مربوط به دامنه نوردی و طبیعت گردی»بار عاملی 79/0،
«جاذبه های مربوط به ورزش های ساحلی، آبی و تابستانی» با بار عاملی 78/0،
«جاذبه های مربوط به بیابانگردی و کویرنوردی» با بار عاملی 75/0 و
«جاذبه های مربوط به شکار و صید» با بار عاملی 75/0، بیشترین اهمیت را در توسعة گردشگری ورزشی کشور دارند. یافته های این تحقیق نشان داد، در ایران جاذبه هایی که کمتر تحت تأثیر پدیده فصلی بودن قرار می گیرند و در نتیجه فصل گردشگری طولانی تری دارند و فعالیت های متنوع تری نیز در آنها انجام می گیرد، اهمیت بیشتری در توسعة گردشگری ورزشی کشور دارند.
انواع جاذبه های ورزشی:
1.دوچرخه سواری کوهستان:
در منطقه البرز امکان دوچرخه سواری از البرز تا چشم اندازها و جنگل های شمال کشور وجود دارد. رشته کوههای زاگرس نیز برای انجام این فعالیت مناسب است.
2.ماهیگیری:
ایران با داشتن دریای خزر در شمال و خلیج فارس و دریای عمان در جنوب و نیز تعداد بسیاری رودخانه، فرصت مناسبی برای علاقه مندان به ماهیگیری فراهم آورده است.
3.اسب سواری:
در منطقه ترکمن صحرا در کنار عشایر ترکمن و دیدار و اقامت در جوار عشایر شاهسون همراه با اسب سواری در دشتهای سبز آذربایجان و کوهپایه های قله آتشفشانی سبلان، خاطره ای خوش از سفر به ایران برای هر گردشگری رقم خواهد زد.
4.شتر سواری:
از آنجا که مسیر اصلی جاده ابریشم از ایران می گذرد و در طول سالهای متمادی کاروان های تجاری از آن عبور می کرده اند، بقایای با شکوهی از کاروانسراهای قدیمی و آب انبارها در این مسیر بر جای مانده است. در واقع شتر سواری در ایران، تجربه دوران گذشته است.

5.پیاده روی:
وجود رشته کوههای طولانی، بیابانها و زمین های پهناور، دشتهای کم ارتفاع در نزدیکی خط استوا که همگی سبب ایجاد اختلاف دمای قابل توجه بین دو مکان در یک زمان می شوند، پیاده روی را در تمام فصول سال در مناطق کوهستانی و بیابانی مختلف ایران، امکان پذیر ساخته است.
6.غواصی:
آبهای ساحلی زلال خلیج فارس، نتیجه سواحل و جزایر مرجانی است و محل مناسبی برای غواصی و تماشای اکوسیستم موجود در زیر آب می باشد.
7.قایق سواری:
رودخانه های دائمی طولانی که از کوهستانها تا دشتها امتداد یافته اند امکان قایق سواری را از اواسط بهار تا اواسط تابستان فراهم ساخته است.
8.اسکی کوهستان:
موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد ایران و کوهستانهای سرد آن که در زمستان برف سنگینی دارند، امکان اسکی کوهستان را تا اوایل تابستان در مناطق کوهستانی البرز و زاگرس و در اطراف قله های سهند و سبلان فراهم ساخته است.
9.بیابان گردی:
زمینهای پهناور خاک رس، ماسه، شن های روان، سکوت مطلق، آرامش، زمین های نمکی قهوه ای و سفید و ستارگان بی شمار در آسمان کویر از ویژگی های قابل توجه کویرهای ایران است.

فصل زمستان و گردشگری: فلات ایران با داشتن دو رشته کوه اصلی البرز و زاگرس با قلل متعدد و ارتفاعات متفاوت، شرایط بسیار مناسبی را برای آنها که به گردشگری زمستانی همراه با یخ و برف علاقه مند هستند فراهم کرده است. به عقیده کارشناسان، پتانسیل ورزش های زمستانی در ایران در سطح بالایی است چراکه علاوه بر این دو رشته کوه، وجود قلل منفرد و پراکنده نیز به ورزش های زمستانی کمک شایانی کرده است.  در تهران شش پیست اسکی داریم که فقط یکی از آنها (پیست دیزین) در حد بین المللی برنامه اجرا می کند در حالی که از این امکان به خوبی می توان بهره گرفت. در شرایطی که در کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله امارات، پیست های مصنوعی با قابلیت های پائین و محدود در محوطه های سرپوشیده و با برف مصنوعی پذیرای خیل بسیاری از مشتاقان این ورزش است، می توان به راحتی از پیست اسکی استان فارس در این خصوص بهره گرفت. اسکی وحشی : پیست اسکی چلگرد چهار محال و بختیاری چندسالی است که برای اسکی وحشی، توریست خارجی جذب می کند. گروه های اسکی باز به وسیله هلیکوپتر به بالای قله رفته و از روی برف نکوبیده پائین می آیند. این پیست برای اسکی وحشی، پیست مناسبی است که متأسفانه هرگز دراین باره تبلیغ نشده است. یکی از نمونه هایی که    می توان از این فرصت ها استفاده کرد برپایی جشنواره هاست مانند جشنواره مجسمه های برفی که در شهرهای زنجان، بیرجند و تبریز امسال برپا شده بود. بیرجند در ماه گذشته، پس از سالها شاهد برف سنگینی بود و شهرداری آن با برپایی این جشنواره توانست از فرصت غیرمترقبه بارش برف که ذهن شهروندان این شهر را درگیر مشکلات خاص خود کرده بود، فضای شهر را به فضایی کاملاً مفرح تبدیل کند، کاری که در تهران به خوبی قابل طرح و کنترل بود و می توانست چند روز تعطیل پیش آمده را به خوبی خاطره انگیز کند.
گردشگری ورزشی:
گردشگری ورزشی فعاليت‌های مرتبط با ورزش است و از آنجا كه اين بخش تنها دربرگيرنده پيگيری حوادث و رويدادهای ورزشی نيست، به گردشگری ورزشی نه فقط به‌عنوان تماشای يك حادثه ورزشی، بلكه به‌عنوان عامل سفر نيز توجه مي‌شود گردشگری ورزشی طيف گسترده ای از گردشگری ماجراجويانه تا گردشگری تفريحی را در بر میگيرد.

گردشگران ورزشی را می توان به دو گروه تقسیم کرد:
گروه اول:این مسافران یا خود ورزشکار هستند و در صدد انجام مسابقات ورزشی سفر می کنند
گروه دوم:مخاطب ورزشی خاص هستند و به عنوان هوادار سفر می کنند.
در هر دو بخش می توان با توسعه گردشگری ورزشی در صدد جذب گردشگران برآمد.
از آنجا كه گردشگری پسامدرن گونه ای حق گذران اوقات فراغت را در عصر فرا پسامدرن شكل مي دهد گردشگری ورزشی نيز گونه ای از گردشگری پسامدرن محسوب مي شود.از اين رو دو مقوله گردشگری و ورزش از ارتباط متقابل، تنگاتنگ و تاثيرگذاری سود مي‌جويند، به‌گونه‌ای كه ورزش حجم قابل توجهی از افراد را به سفر وا مي‌دارد و رويدادهای بزرگ ورزشی، به خودی خود از مهمترين جاذبه‌های دوره‌ای كشورها به حساب آمده و تاثير بسزايی در وجهه گردشگری كشورهای ميزبان دارد.
علاوه بر آن فوايد اقتصادی گردشگری ورزشی نيز يكي از دلايل توجه به گردشگری ورزشی مي باشد،به گونه ای كه گردشگری ورزشی يك تجارت چند ميليون دلاری است كه دارای سريعترين رشد، يعني حدود 5/4 تريليون دلار در سطح دنيا است و تا سال 2011 ميلادی انتظار مي‌رود كه حدود 10 درصد اقتصاد بومی را در برگيرد.
رويدادهاي ورزشی كه در كشورهای مختلف برگزار مي شود خود مي تواند به عنوان جاذبه اصلی گردشگری ورزشي، ضمن جذب گردشگران ، سبب شكل گيری فوايد اقتصادي بسياری گردد. به عنوان مثال مي توانيد از مطالعات كی لی در زمينه فوايد اقتصادی حاصل از گردشگری ورزشی  جام جهاني فوتبال 2002در كره و ژاپن اشاره كرد.
گردشگری ورزشی در چارچوب ژئو پلتيك گردشگری مي‌تواند ده‌ها ميليون تماشاگر (گردشگر) را به سمت رقابت‌های المپيك و جام جهاني جذب كنند. به‌عنوان مثال استراليا براي المپيك 2000 سيدنی، 7/1 بيليون دلار هزينه كرد و پيش‌بينی مي‌شود در طول 10 سال 5/4 بيليون دلار درآمد از اين راه كسب كند.
1-فوايد كوتاه مدت و مستقيم حضور گردشگران ورزشی در كشور ميزبان:
پول و ثروت و ايجاد فرصت‌های شغلی

2- فوايد بلند مدت و غيرمستقيم آن:
رشد و توسعه زيرساخت‌های صنعتی و اقتصادی كشورها است كه اين امر از طريق حضور متمادی و مستمر گردشگران در مناطق مختلف حاصل مي شود. بر اين مبنا می توان گردشگری ورزشی را براساس يك نگرش پسا ساختاری مورد بررسی قرار داد و بيان نمود كه گردشگری ورزشی در عصر پسامدرن يكی از اهرم های ژئوپليتيك گردشگری براي كشورها در جذب سرمايه و درآمد است.
درآمد گردشگری اسپانیا از درآمد نفتی ان بیشتر است و 20 درصد این درآمد را از فعالیت 400 زمین گلف خود بدست می آورد.درآمد آلمان نیز در سال 2006 حدود 86 هزار یورو بوده است.
افریقای جنوبی و چین با برگزاری مسابقات المپیک هزاران گردشگر را جذب کرده است. در این میان ترکیه نیز با انجام برنامه ریزی قصد دارد تا جام جهانی فوتبال را برگزار کند.برزیل با برگزاری جشنهای ورزشی و فستیوالها هزاران گردشگر را جذب می کند وهمچنین تا سال 2014 قصد در جذب گردشگر ورزشی دارد. تمام این امور نشان از اهمیت توسعه گردشگری ورزشی و جذب گردشگران به این واسطه دارد چراکه رونق اقتصادی، اشاعه فرهنگ و اشتغالزایی را به همراه خواهد داشت.
گردشگری ورزشی چهارمین بخش درآمدزای جهان: گردشگری ورزشی به عنوان چهارمین بخش درآمدزا بعد از حمل و نقل، خودروسازی و گردشگری است و انتظار میرود رشد بیش از 1300 درصدی گردشگری ورزشی طی 20 سال گذشته در جهان نشان از ظرفیت این حوزه برای توسعه دارد.   معاون گردشگری(منوچهر جهانیان) محیط های گردشگری ورزشی را به دو گروه: “قابل تجدید بنا- غیر قابل تجدید بنا و غیر قابل انتقال” تقسیم کرد وگفت: برخی از محیط های گردشگری ورزشی مانند سالنها، امکانات ورزشی قابل انتقال از مکانی به مکان دیگر هستند اما برخی از محیط های گردشگری مانند محیط های طبیعی غیر قابل انتقال هستند. در این میان می توان از قابلیت های موجود برای توسعه گردشگری ورزشی بهره جست.   جهانیان از گردشگری ورزشی به عنوان مکملی برای توسعه گردشگری نام برد و گفت: در زمان های کم مسافر می توان با توسعه گردشگری ورزشی و خلق رویدادهای بزرگ ورزشی در استانهای مختلف، به گردشگری مناطق رونق داد.

به گفته معاون گردشگری، بیش از 50 کشور پیشرو و توسعه یافته در حوزه گردشگری ورزشی توانستند از این حوزه 50 میلیارد دلار درآمد داشته باشند.
توریست ورزشی:
توریست ورزشی را شاید بتوان در عام ترین معنی به کسی گفت که جهت دیدن یا شرکت در مسابقات ورزشی بصورت انفرادی یا گروهی و یا درقالب تور ورزشی به شهر یا کشور دیگری سفر می کند. توریسم ورزشی در برخی برهه های زمانی رونق بسیاری دارد ولی در زمان های دیگر نیز روال عادی خود را طی می کند. به عنوان مثال مسابقات جهانی المپیک و جام جهانی فوتبال که از مهم ترین رویدادهای ورزشی به شمار می آید و بصورت زمان بندی مشخص رخ می دهد سیل عظیمی از طرفداران تیمهای مختلف را به شهر یا کشور محل برگزاری مسابقات سرازیر می کند ، حضور این تعداد توریسم ورزشی در شهر یا کشور میزبان مسابقات منابع عظیم مالی را عاید آنها خواهد کرد ، مصداق این موارد را می توان به برگزاری مسابقات جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه و ۲۰۰۶ آلمان و مسابقات المپیک ۲۰۰۸ چین یا موارد دیگر یاد کرد که گروههای زیادی از هموطنان برای حمایت از تیم های ورزشی ایرانی به آن کشورها در قالب تورهای ورزشی سفر کردند. ویا به عنوان مثال یک نفر که به نیت دیدن مسابقات ورزشی مورد علاقه خود سفر می کند هزینه هایی را باید متقبل شود که از جمله می توان به تهیه بلیط رفت و برگشت، رزرو محل اسکان در هتل یا اماکن اقامتی دیگر ، هزینه های ترانسفر در مقصد،هزینه تهیه غذا و بلیط مسابقات ورزشی و سایر موار دیگر اشاره کرد که این باعث گردش مالی فراوانی می شود و اینگونه است که کشورهای مختلف جهان در جهت برگزاری مسابقات بین المللی و مهم ورزشی با یکدیگر به رقابت می پردازند و تمام توان خود را در این راه حتی چندین سال قبل از برگزاری مسابقات به کار میبندند هر چند برگزاری و آماده سازی اینگونه مسابقات برای آنها هزینه های زیادی را در بر داشته باشد اما برگشت درآمدی آن نیز قابل توجه خواهد بود یکی دیگر از فواید توریسم ورزشی را می توان به عنوان معرفی فرهنگ کشور میزبان برشمرد بدین ترتیب که با حضور گردشگران در آن کشور علاوه بر دیدن مسابقات ورزشی، با فرهنگ ، آداب و سنن و رسوم ، جاذبه های تاریخی و طبیعی و امکانات آن کشور آشنا خواهند شد واین مهم وقتی اتفاق خواهد افتاد که مسئولین برگزاری مسابقات برای گردشگران برنامه ریزی مدون و دقیقی راتنظیم نمایند و در صورت خوشایند بودن سفر برای آنها سفیران خوبی برای تبلیغ آن کشور برای هم میهنان خود خواهند بود و این باعث خواهد شد که سایر افراد آن منطقه نیز به کشور میزبان در مدت زمان دیگر سفر کنند. فراهم بودن جاذبه های طبیعی خدادادی در یک منطقه یا یک کشور نیز می تواند در جذب توریسم ورزشی موثر باشد به عنوان مثال داشتن کوههای مرتفع ، دریاهای بیکران ، مناطق برفگیر، رودخانه های خروشان و سایر عوامل دیگر در جذب توریسم ورزشی غیر قابل انکار هستند کشورهایی هستند که اینگونه جاذبه های طبیعی در آنها مهیا نیست، اما آنها به خاطر اینکه بتوانند توریسم ورزشی را به خود جلب کنند دست به فراهم نمودن جاذبه های مصنوعی زده اند به عنوان نمونه کشورهایی درجهت ساخت پیست اسکی مصنوعی اقدام نموده اند و برای گردشگران جالب است که در یک منطقه گرمسیر،در یک فضای مناسب و سر پوشیده بر روی برف مصنوعی که با تکنولوژی جدید ساخته شده است اسکی کنند. ساخت استخرهای آب بزرگ و مواج مصنوعی از دیگر این اقدامات می باشد که ماجراجویان قایق سواری روی آبهای خروشان را به خود جلب کرده است. از دیگرنمونه هاى راههای جذب توریسم ورزشی می توان به مسابقات اتومبیلرانی فرمول یک اشاره کرد که یکی از کشورهای همسایه ما با توجه به فراهم آوردن امکانات مناسب میزبانی آن را بر عهده گرفته تا از این راه به درآمد قابل توجهى دست پیدا کند. واما توریسم ورزشی در ایران با توجه به کم بودن امکانات و تاسیسات مناسب ورزشی هنوز از جایگاه خوبی برخوردار نیست و این مستلزم ساخت استادیوم ها و سالن های ورزشی استاندارد و ساير زيرساخت هاى لازم در سراسر کشور می باشد، ولی با توجه به شرایط اقلیمی مناسب کشورمان میتوان برخی از ورزش ها که نیازی به سالن یا استادیوم ورزشی ندارد را با فراهم آوردن امکانات لازم احیا کرد و از طریق برگزاری مسابقات ورزشى گردشگران را به آنجا کشاند. داشتن سلسله جبال البرز و زاگرس و قله های دماوند ، الوند، دنا و سبلان و سایر قلل ایران میتواند میزبان بسیاری از کوهنوردان و غار نوردان داخلی و خارجی باشد که برای فتح آنها به آنجا سفر می کنند . همچنین رودخانه های خروشانی که در سراسر ایران جاری هستند می تواند میزبان خوب و مهیجی برای آن دسته از ورزشکاران جسور قایق سواری بر رودهای خروشان (رفتینگ) باشد که در حال حاضر درچندين استان کشورمان مانند چهار محال و بختیاری ، گيلان ، لرستان برگزار می شود ولی با توجه به عدم اطلاع رسانى مناسب کمترکسی از آن آگاهی دارد. مناطق کوهستانی و برفگیر طبیعی فراوانی که در ایران می باشد (نه بطور مصنوعی) می تواند محل مناسبی برای رقابت اسکی بازان روی برف در فصل سرد سال و همچنین اسکی روی چمن نیز در فصلهای گرم در آن مناطق باشد که خیل عظیمی از دوستداران خاص خود را به آن مناطق می کشاند ، ورزشهای ساحلی مانند فوتبال ، والیبال ، تنیس ساحلی و انواع ورزشهای آبی با توجه بر مرزهای فراوان آبی و ساحلهای زیبای جنوب و شمال کشورمان نیز میتواند در توسعه توریسم ورزشی مؤثر باشد بیابانها، شن زارها و کویر ایران نیز میتواند در توریسم ورزشی اثر گذار باشد به عنوان نمونه مسابقات اتومبیلرانی که در بیابانهای کشورهای دیگربرگزار می شود را در نظر بگیرید، داشتن گرمترین نقطه جهان در کویرهای ایران در منطقه گندم بریان می تواند به عنوان یک جاذبه در کنار برگزاری اینگونه مسابقات در ایران باشد حتی می شود مسابقات مورد نظر را ابتدا در سطح ملی، سپس با تبلیغات مناسب در سطح بین الملل برگزار کرد که در این صورت با ورود گردشگران و ورزشکاران به آن مناطق باعث کسب درآمد ساکنین آن منطقه خواهد شد و از راههای دیگر جذب گردشگردر این مناطق را مى توان به برگزاری تورهای سافاری اشاره کرد که هرساله مبالغ زیادی از سوی ایرانیان در بيابان هاى کشورهای همسایه هزینه می شود و چه بسا در این راه از داشته های طبيعى کشورمان غافل می مانیم. دست آخر اينکه احداث تاسيسات و زير ساخت هاى توريسم ورزشى در کشور به خودى خود باعث ايجاد فضاى شاد و مفرح در کشور و گامى موثر در پر کردن اوقات فراغت اقشار مختلف جامعه بالاخص جوانان خواهد بود و در راستاى جلوگيرى از برخى ناهنجاريهاى اجتماعى گام بر مى دارد و اين مهم زمانى اتفاق خواهد افتاد که همه مسئولين و بخش خصوصى با همدلى در کنار يکديگر در اين راه قدم بردارند.

گردشگری ورزشی در ایران:
کشور ایران به دلیل دارا بودن شرایط جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی ویژه و همچنین داشتن پتانسیل‌های طبیعی لازم، از جمله غنی‌ترین کشورهای دنیا بوده که توان جذب گردشگران بسیاری را دارد. یکی از حوزه‌های مهم گردشگری در ایران که بنا به شرایط مختلف می‌تواند به عنوان یک منبع درآمد عظیم مورد توجه ویژه‌ای قرار گیرد، گردشگری ورزشی است.

ایران از نظر آب و هوایی نسبت به تمامی کشورهای منطقه و بعضی دیگر از نقاط جهان مزیت کلی دارد. زمانی که در کشورهای عربی، گرمای طاقت‌فرسایی حاکم است و یا در اروپا برف سنگینی باریده، مناطقی در ایران وجود دارد که از لحاظ آب و هوایی بسیار مساعد و دلپذیر و آماده پذیرایی از تیم‌های ورزشی جهت برپایی اردوهای ورزشی می‌باشد.

در ضمن با توجه به محدودیت‌هایی که در کشور ما در ارتباط با گردشگری وجود دارد، موضوع گردشگری ورزشی می‌تواند شرایط مطلوب‌تر و مناسب‌تری را به لحاظ فرهنگی و ارزشی ایجاد نماید.

راه‌های توسعه گردشگری ورزشی و جذب گردشگران به ایران:
با اشاره به برنامه 5 ساله چهارم که مقرر گردیده، بایستی سالانه 2 میلیون و 500 هزار نفر گردشگر جذب ایران شوند، با یک برنامه‌‌ریزی دقیق و اصولی توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و همچنین سازمان تربیت بدنی و دیگر دستگاه‌های مسوول می‌توان بخش عظیمی از این گردشگران را از طریق گردشگری ورزشی جذب نمود.
لذا به همین جهت و به منظور افزایش تعاملات ورزشی در سطح کلان و همچنین با درنظر گرفتن توسعه وارتقای صنعت گردشگری، تفاهم‌نامه‌ای بین سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و کمیته ملی المپیک منعقد گردید.

ابعاد داخلی توسعه گردشگری ورزشی:
در بعد داخلی، برای اینکه بتوان فعالیت‌های مختلف گردشگری ورزشی را اجرا نمود:
نخست بایستی بخش سخت‌افزاری قضیه (یعنی احداث مراکز اقامتی و پذیرایی، فرودگاه‌ها، راه‌های ارتباطی و…) را ایجاد و تقویت نمود و سپس در بحث ورزش، احداث مراکز ورزشی جامع و مجهز به صورت تخصصی ضروری می‌باشد.

همچنین مواردی نظیر انتخاب ورزش‌های شاخص و تک، مشخص شدن مقدار بازگشت سود برگزاری رقابت‌های ورزشی، مشخص شدن مکان برگزاری رویدادهای ورزشی و استعدادیابی در خصوص ورزشکاران، اثر بسیار مثبتی در جهت توسعه گردشگری ورزشی خواهد داشت.البته این موارد بدون ایجاد برنامه‌ریزی‌ها و استراتژی‌های اصولی امکان‌پذیر نمی‌باشد.از جمله این برنامه‌ریزی‌ها و استراتژی‌ها یافتن شرکای اقتصادی، توسعه و بازاریابی بین‌المللی محصولات گردشگری و ایجاد خدمات پذیرایی و اقامتی و سرویس‌های مناسب می‌باشد و در این زمینه استفاده از تجارب گذشته که منجر به افزایش تعداد گردشگران ورزشی می‌گردد، حایز اهمیت است. در این خصوص بایستی اطلاعات کاملی در مورد منطقه مورد نظر به دست آورد تا بتوان ساختارهای مستحکم‌تری برای تقویت و گسترش حمل و نقل و امکانات ورزشی تهیه نمود. در همین راستا بایستی با ایجاد یک کمیته تخصصی در خصوص گردشگری ورزشی، شیوه‌ها و رفتارهای مدرن و جدیدی ارایه و بر روی طرح‌های ارایه شده توسط کارشناسان و محققان این صنعت، در جهت ساختارسازی زیربناهای این بخش از گردشگری اقداماتی صورت پذیرد.

این اقدامات به جای بازگشت به گذشته و از دست دادن فرصت‌ها حرکت به سمت پیشرفت و توسعه (حرکت رو به جلو) می‌باشد. این کمیته بایستی نماینده تمامی بخش‌ها و مناطق درگیر با گردشگری ورزشی (اعم از خصوصی و دولتی) بوده و هدفش دستیابی به یک نقش واحد در تجارت گردشگری ورزشی باشد.

با یک نگاه کلی به صنعت گردشگری ورزشی در یک زمان و مکان مشخص، بایستی زیرساخت‌های این صنعت بررسی گردد. برنامه‌ها و استراتژی‌هایی که در این راستا و در جهت توسعه گردشگری بایستی انجام شوند شامل موارد زیر می‌باشند:

1 ـ معرفی صنعت گردشگری ورزشی به آحاد مردم.
2 ـ بررسی آمار گردشگری ورزشی مدرن.
3 ـ تشخیص اینکه ورزش ابتدا یک مکانیسم برای گردشگری است و سپس مسافران به گردشگران ورزشی تبدیل می‌شوند.
4 ـ شناسایی و ارزیابی ورزش‌های درگیر در گردشگری و مناطق مستعد رشد این صنعت.
5 ـ ارزیابی وسعت بازار این صنعت در دو بخش تابستانی و زمستانی.
6 ـ ارزیابی و مقایسه بازار سفرهای ورزشی با بازار سفرهای تفریحی.
7 ـ شناسایی کشورهای فعال در خصوص این صنعت و استفاده از تجارب آنها.
8 ـ ارزیابی و تشخیص تاریخچه و آینده صنعت گردشگری ورزشی.
9 ـ آنالیز فواید اقتصادی مشارکت گردشگران ورزشی.
10 ـ تشخیص استراتژی‌های متفاوت گردشگری ورزشی که به وسیله طراحان رقابت‌های ورزشی گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرند.

همچنین پس از بررسی اصولی زیرساخت‌های صنعت گردشگری ورزشی و تحقیق و مطالعه در مورد استراتژی‌های ذکر شده، بایستی به مسایل روبنایی این صنعت توجه نمود، این مسایل عبارتند از:

1 ـ بازار سهام‌داران ورزشی، بخش اعظم بازار گردشگری ورزشی بوده که باعث توسعه و رشد این بازار می‌گردد و با افزایش جمعیت و به دنبال آن ایجاد ورزش‌های جدید مرتبط با این صنعت این دو بازار نیز توسعه خواهند یافت.
2 ـ انتخاب بازار برای سهام‌داران ورزشی.
3 ـ ارزیابی نقش و استراتژی گردشگری در ترقی و رشد مناطق درگیر با صنعت گردشگری ورزشی.
4 ـ ارزیابی فشارهای وارده بر سهام‌داران ورزشی.
5 ـ شناسایی و ارزیابی جزییات و اطلاعات در مورد مکان‌های درگیر در گردشگری ورزشی
6 ـ شناسایی و ارزیابی محل‌هایی با بیشترین موقعیت و استراتژی، جهت برگزاری رقابت‌های ورزشی و مقایسه مناطق گردشگری به سبک قدیم با نوع جدید آن.
7 ـ شناسایی و ارزیابی شهرهای خاص برگزارکننده رقابت‌های بزرگ، مثل المپیک سیدنی، بازی‌های منچستر، فینال فوتبال اروپا، بازی‌های گلف و تورنمنت‌های تنیس.

با توجه به اینکه ورزش‌های مرتبط با گردشگری در سال‌های اخیر به صورت فزاینده‌ای، تماشاگران حوادث ورزشی بزرگ مثل المپیک، جام جهانی و همچنین سازمان‌های درگیر با این رقابت‌ها و ایجاد فرصت‌های شغلی را گسترش داده است،به همین جهت، ایجاد رشته مدیریت گردشگری ورزشی و ارایه مدرک برای این صنعت نوپای گردشگری موجب ترکیب مهارت‌ها و دانش تئوری‌های مورد نیاز آن می‌گردد. این مدرک، تعادلی بین سه مولفه تجارت ورزشی، قواعد مدیریت و دانش گردشگری به وجود می‌آورد که فارغ‌التحصیلان این رشته، شغل مدیریت گردشگری ورزشی را به صورت علمی و حرفه‌ای در کل دنیا به وجود خواهند آورد.

در همین راستا و در جهت ایجاد، رشد و گسترش رشته مدیریت گردشگری ورزشی بایستی اقدامات زیر انجام شود:
1 ـ ایجاد یک شبکه و پشتیبانی آن برای داوطلبان مدیریت گردشگری ورزشی محلی.
2 ـ استفاده از متخصصان بیرون از این صنعت، جهت ارتقای یادگیری‌ مهارت‌های مدیریتی آن.
3 ـ استفاده از اینترنت و فواید آن به عنوان یک ابزار مفید در مدیریت و بازاریابی این تجارت.
4 ـ ایجاد سایت تخصصی و علمی در خصوص گردشگری ورزشی و مدیریت آن.
5 ـ تاسیس دانشکده‌های تخصصی رشته‌های مختلف گردشگری ورزشی.

تلاش مسئولین و برنامه‌ریزان ورزشی کشور جهت تخصصی کردن رشته‌های ورزشی و بومی سازی آنها بسیار حایز اهمیت است. به نحوی که برخی کشورها با توجه به استعدادها و پتانسیل‌های موجود خود، اقدام به ایجاد مراکز ورزشی با محوریت یک یا چند رشته ورزشی خاص می‌نمایند. به عنوان مثال کشور کره اقدام به برگزاری مسابقات ویژه در ورزش‌های رزمی خصوصا تکواندو می‌نماید و از این راه هر ساله درآمد سرشاری را نصیب کشور خود می‌کند.

تمایل افراد با توجه به ویژگی‌هایشان، جهت استفاده و بهره‌گیری از رشته‌های مختلف ورزشی، نظیر ورزش‌های زمستانی، ورزش‌های آبی، ورزش‌های هوایی و… حایز اهمیت است.

همچنین داشتن پتانسیل‌های لازم جهت راه‌اندازی فعالیت‌های مختلف ورزشی از طریق راه‌اندازی سایت‌های بسیار عظیم و مجهز ورزشی، بسیار مهم است. مدیریت قوی و برنامه‌ریزی جامع به همراه لزوم اعتقاد به شکل‌گیری فعالیت‌های ورزشی همگانی، راهگشای دست‌اندرکاران در این مورد می‌باشد.

همچنین با برگزاری و میزبانی مسابقات متعدد و خاص ورزشی و مورد علاقه گردشگران خارجی شامل گلف، رالی، اسکی، کوهنوردی، شکار، تنیس و ورزش‌های محلی و سنتی می‌توان بخش گردشگری ورزشی را توسعه داد.

در همین راستا احیا و پرداختن به 800 نوع ورزش محلی و سنتی، ایجاد گروه پژوهشی و تحقیقی در خصوص شناسایی سایر بازی‌های محلی و سنتی و همچنین اهمیت دادن به علاقه گردشگران داخلی و خارجی برای تماشای این بازی‌ها مثمرثمر می‌باشد.

گلف از عوامل بسیار موثر در جذب گردشگر و افزایش درآمد می‌باشدوحتی با راه‌اندازی مینی‌گلف درهتل‌ها و شهرهای ساحلی، زمینه جذب گردشگران اروپایی و سایر کشورها را می‌توان افزایش داد. به عنوان مثال، اسپانیا دارای 200 زمین گلف است که این باشگاه‌ها معمولا پکیج‌های ورزشی خاصی برای گردشگران تهیه می‌بینند و ضمن عرضه کلاس‌های آموزشی، کارت‌های ورزشی در معرض فروش گذاشته و افراد با تهیه آنها در شهرهای مختلف از امکانات زمین‌های گلف استفاده می‌کنند.

کشور ایران به دلیل داشتن شرایط ویژه جغرافیایی و آب و هوایی، توانایی پذیرایی از خیل عظیمی از کوهنوردان، شکارچیان، دوچرخه‌سواران، بیابانگردان، قایقرانان و علاقه‌مندان به ورزش مفرح اسکی و همچنین مسابقات رالی خصوصا رالی در کویر، را دارا می‌باشد.

به عنوان نمونه در کشور ایران، به جهت وجود شکارهای منحصر به فرد و نایاب، یکی از مناطق مهم برای ورود شکارچیان حرفه‌ای می‌باشد که با سازماندهی منظم می‌توان بیشترین بهره‌برداری را از پتانسیل طبیعی نمود. شکارچیان بین‌المللی، بیشترین ارز را به کشورهای مقصد می‌برند، در حالی که کمترین تماس را با مردم برقرار می‌کنند. شکارچی‌ها برای اینکه کوه‌ها را بالا رفته و صبح تا شب عرق بریزند و منتظر شکار بمانند، هزینه‌های عجیبی می‌پردازند.

از ویژگی‌های بسیار مهم ورود و حضور شکارچی‌ها در طبیعت، عدم واکنش منفی در جامعه می‌باشد. علاوه بر آن، هزینه‌های جاری سفر یک شکارچی بسیار بیشتر از گردشگران شهری است. شکارچی‌ها علاقه زیادی به خوشگذرانی داشته و سیر سفری پرهیجان را انتظار دارند. از این رو راحت دست به جیب شده و پول خرج می‌کنند.

ابعاد خارجی توسعه گردشگری وزرشی:
برگزاری رویدادهای مهم ورزشی، شامل جام‌های جهانی، رقابت‌های المپیک،بازی‌های قاره‌ای-منطقه‌ای و شرکت فعال در این مسابقات، فرصت بسیار مناسبی جهت بهره‌برداری از بازارهای هدف در زمینه گردشگری در سراسر دنیا می‌باشد که با یک برنامه‌ریزی دقیق می‌توان علاوه بر شمار زیادی از گردشگران میزبان رقابت‌ها، میهمانان شرکت‌کننده در رقابت‌ها را نیز جذب نمود.
از دیگر عوامل مهم جذب گردشگران در بعد خارجی:تبلیغات گسترده و جهانی می‌باشد. از این عوامل مهم تبلیغاتی که می‌توان به آن اشاره نمود، کسب نتایج مساعد تیم‌های ورزشی ایران و برگزاری مطلوب رقابت‌های بین‌المللی در ایران می‌باشد.همچنین اعزام تماشاگران حرفه‌ای و با فرهنگ به کشورهای میزبان، علاوه بر امکان تشویق مداوم تیم‌های ورزشی ایران، امکان تبلیغ رو در رو در اماکن مختلف مانند:هتل‌ها، نمایشگاه‌ها و استادیوم‌های ورزشی را ایجاد می‌کند. البته حضور پر شمار ایرانیان در تورنمنت‌های ورزشی بین‌المللی، مانع فعالیت سوء تبلیغی گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی ایران می‌گردد. ایجاد فضای گفت‌وگو و اطلاع‌رسانی، تشکیل نمایشگاه‌ها، اجرای برنامه‌های زنده فرهنگی، شامل کنسرت‌های موسیقی و مهم تر از همه تشکیل شب‌های ایرانی در طول برگزاری مسابقات، یک روش مناسب جهت آشنا نمودن تماشاگران کشور میزبان و سایر کشورهای میهمان با جاذبه‌های گردشگری کشورمان می‌باشد.

سازمان تربیت بدنی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در کنار فراهم نمودن تسهیلات برای سفر علاقه‌مندان به ورزش به کشورهای برگزارکننده رقابت‌ها، با تاسیس نمایشگاهی از جاذبه‌های ورزشی و گردشگری ایران در حاشیه مسابقات، زمینه آشنایی علاقه‌مندان به سفر و گردش را با این جاذبه‌ها فراهم و در نهایت موجب جذب این گردشگران به ایران خواهند گردید.

گردشگری ورزشی معمولا به 3 نوع اصلی تقسيم مي‌شود:
1.گردشگری ورزشی فعال و ميزبانی گردشگرانی كه به صورت فعال در يك فعاليت ورزشی شركت مي‌كنند.
2.گردشگری ورزشی مناسبتی و ميزبانی از گردشگرانی كه تماشاگر يك واقعه ورزشی هستند.
3.توريسم ورزشی خاطره‌دوست (نوستالوژيك) و ميزبانی گردشگرانی كه برای ديدن يك مكان ورزشی نظير ورزشگاهی خاص يا جايگاه يادبود مشاهير ورزش و… سفر مي‌كنند.
بسياری از كشورها و مناطق گردشگری، “در بخش گردشگری ورزشي خاطره‌دوست” جذابيت‌های لازم و امكان رقابت ندارند. “در بخش گردشگری مناسبتی” نيز به شدت به سياست‌های كلي كشور ميزبان و شرايط جهانی و امكانات رقبا بستگی دارد بنابراين معمولا در پيگيری آن در حوزه كلی توسعه گردشگری با علايق ويژه می‌كنجد.” اما گردشگري ورزشي فعال”، معمولا مورد توجه برنامه‌های مديريتی توسعه بازار گردشگری با علايق خاص قرار مي‌گيرد.
اين شاخه از گردشگری ورزشی كه موجب شهرت منطقه گردشگری به عنوان مركز برگزاري اردوهای آماده‌سازی مي‌شود، چند دهه است كه مورد توجه قرار گرفته و بسياری از شهرهای اروپا، به ويژه مناطقی در آلمان، سوئيس و فرانسه مورد توجه تيم‌های ورزشی برای برگزاری اردو است.
اين مراكز عموما به دلايل زير شهرت می يابند:
1.خدمات درخشان طب ورزشی
2. امكانات متعدد تمرين ورزشی در سطح استاندارد‌های جهاني
3.تخصص در زمينه مديريت اردوهای ورزشی
4.موقعيت جغرافيايی در منطقه
5.دسترسي‌ها و شبكه حمل و نقل مطلوب درون شهری و برون شهری برای كاهش زمان مسافرت بين مكان استقرار و مكان‌های ورزشی
6.ويژگي‌های طبيعی مناسب برای بعضی از ورزش‌ها
7.كيفيت و كميت اردوگاه‌ها
8.آب و هوای مناسب و خوراك سالم

البته اردوهای ورزشی را هم می‌توان به چند دسته تقسيم كرد:
1-اردوهای پيش‌مناسبتی
2-اردوهای پيش و پس از فصل مسابقات
3-اردوهای مربی‌گری تخصصی
4-اردوهای پزشكی مختص مناسب‌های ورزشی.
اردوهای ورزشی، به خصوص اردوهای پيش‌ از مناسبت‌های بزرگ،معمولا تمام حوزه‌های منطقه گردشگری را تحت تاثير قرار می‌دهد و هماهنگی و برنامه‌ريزی گسترده‌ای را نيز می‌طلبد.
شهر گلدكوست استراليا كه برای نمونه مورد بررسی قرار گرفت ميزبان اردوهای استقبال از بازی‌های المپيك بود:
در اين شهر، شورا كه از مشورت كميته تخصصی بهره‌مي‌برد، در جذب و ايجاد امكانات براي اردوها نقش داشت. اردوهای منتهی به المپيك در اين شهر ميزبان يك هزار و 300 ورزشكار و مسنول ورزشی بود،اين به معنی كه تقريبا 40 هزار تخت‌خواب و سود تقريبی معادل 15 ميليون دلار برای صاحبان كسب و كار بود. البته اين اردوها علاوه بر تاثير آنی بر اقتصاد، توجه رسانه‌ها را به شهر جلب كردند و باعث ايجاد روابط تجاری با هيات‌های ورزشی و ادارات مربوطه شدند. نتيجه مطلوب چنين روابطی، پيشرفت گردشگری و تشويق سرمايه‌گذاران به ايجاد فضاهای جديد تجاری و تفريحی در شهر بود.
در نهايت موفقيت شهر گلدكوست و شهرهاي ميزبان اردوهای ورزشی، اين مناطق را در صدر جدول اين شاخه از صنعت گردشگری قرار مي‌دهد و متقابلا هم موجب افزايش سرمايه‌گذاری‌ها و ظرفيت‌‌ها می‌شود به گونه‌ای كه شهر گلد‌كوست ظرفيت آن را دارد كه برای هميشه به عنوان مركز برگزاری اردوهای پيش از مسابقات شناخته شود.البته شورای اين شهر در برنامه توسعه تا سال 2010 آورده كه اين شهر بايد به قطب برگزاری اردوهای ورزشی در سطح جهانی تبديل شود. توسعه مراكز ورزشی و ايجاد زيرساخت‌های آن در كنار برنامه‌ريزی،نقش کليدی در گرفتن نتايج درخشان از برگزاری اردوهای ورزشی دارند.
كشور ما اگر چه سابقه قابل توجهی در برگزاری مسابقات يا اردوهای آماده‌سازی ورزشی ندارد، اما امكانات اوليه مناسبی برای بعضی ار رشته‌ها در اختيار دارد.
در رشته‌های اسكی، سواركاری، كوه‌نوردی، قايق‌راني و برخي از ورزش‌های ماجراجويانه امكانات اوليه و شرايط طبيعي امكان سرمايه‌گذاری و توسعه را فراهم مي‌كنند؛ پيست‌هاي اسكی ايران 8 ماه در سال امكان بهره‌برداری دارند و شرايط انواع كوه‌نوردی در مناطق مختلفی از رشته‌كوههای زاگرس و البرز فراهم است. رودخانه‌های ارام و خروشان و درياچه‌های پشت سدها نيز از امكانات نخستين برگزاری برنامه‌های قايق‌رانی محسوب مي‌شوند. ضمن اينكه استان گلستان و استان‌های تهران واذربايجان ظرفيت‌های مناسبی براي برنامه‌های ورزشی سواركاری دارند. هچنين بايد گفت كه جذابيت‌های طبيعی نيز امكان برگزاری مسابقات و برنامه‌های ورزشی در رشته‌های رالی و ورزش‌های هوايی را در تمام فصول سال فراهم مي‌كند. در اين بين بايد توجه داشت كه برگزاری مسابقات ورزشی سنتی ايران نيز در جذب گردشگران بسيار موثر است. مسابقات چوگان، كشتی با چوخه و كشتی گيله‌مردی و سواركاری تركمن صحرا و سواركاری عشاير از اين گروه مسابقات است.

در اين بين بايد گفت مجموعه ورزشی ازادي تهران اگر چه عمری 36 ساله را سپری کرده است اما همچنان امكان برگزاری اردوهای ورزشی با كيفيت را دارد به خصوص اينكه در تهران امكانات مناسب پزشكی شرايط را برای ارائه خدمات پزشكی ورزشی فراهم مي‌آورد.
در حال حاضر در منطقه، كشور قطر مناسب‌ترين امكانات ورزشی را برای ارائه خدمات گردشگری ورزشی دارد اما موقعيت اقليمی ايران مي‌تواند زمينه را برای جذب سرمايه‌گذاری و رقابت در حوزه گردشگری ورزشی فراهم كند.

سهم ایران از درآمد ۶۰۰ میلیون دلاری صنعت گردشگری ورزشی چقدر است؟
شواهد و نشانه هایی مبنی بر ظهور یک صنعت جدید به نام گردشگری ورزشی در جهان به وجود آمده است که اکثر کشورهای جهان سعی دارند از آن بی بهره نمانند و بهترین استفاده را از این صنعت جدید را به خود اختصاص دهند.این صنعت 600 میلیون دلاری خود باعث رونق بسیاری از زیر مجموعه هایش شده و روند توسعه آن به گونه ای بوده که اکثر کشورهایی که به ضرورت و اهمیت این صنعت نوین پی برده اند سعی در پیشی گرفتن از دیگران در این صنعت نوظهور را دارند.

همین امر باعث شده که حتی رقابتی بسیار سنگین برای به دست آوردن میزبانی بازی های بین المللی ورزشی از جمله جام جهانی،المپیک بین کشورها ایجاد شود.مسئولان صنعت گردشگری در اکثر کشورها به این مسئله ایمان آورده اند که هرچه در این زمینه یعنی صنعت گردشگری ورزشی کشورشان سرمایه گذاری دقیق تر و کاملتری داشته باشند حاصل بسیار بهتری خواهند داشت. به عنوان مثال قطر برای به دست آوردن امتیاز برگزاری یکی از این بازیهای بین المللی متعهد شده درجه حرارت محیطی ورزشگاهای خود را به گونه کنترل کند که آب و هوای نسبتا گرمش شرایط را برای بازدیدکنندگان و ورزشکاران این بازیها دشوار نکند. بنابراین اهمیت برگزاری این بازی ها برای کشور قطر آنقدر مهم است که حاضر به پذیرفتن چنین تعهدی سنگین شده است.
صنعت گردشگری ورزشی با رشد سریع و چشمگیر خود در دهه های اخیر توانسته درآمدی بالغ بر 4500 میلیارد دلار برای دست اندرکاران این شاخه از صنعت توریسم حاصل کند که باعث تعجب و حیرت مدیران این صنعت شده است. این صنعت که در ابتدا هرگز تصور رسیدن به چنین موقعیتی را هم نداشت امروزه توانسته 13 درصد از درآمد کل صنعت گردشگری بین المللی در جهان به خود اختصاص دهد و خود را به رقم 600 میلیون دلار نزدیک کند.

حال با توجه به چنین جهشی کارشناسان توجه ویژه ای به آن داشته و سازمان جهانی “unwto طی گزارشی می گوید این صنعت تا سال 2020 میلادی در آمدی بالغ بر 10000 میلیون دلار برای صاحبانش به ارمغان خواهد آورد. حال متوجه خواهیم شد که چرا کشورهای زیادی به این صنعت علاقمند شده اند و بر سرمیزبانی بازی های بین المللی به رقابت افتاده اند.

سیئون راپسون مدیر بازرگانی نمایشگاه مقاصد جهانی گردشگری ورزشی WSDE با این نظر که عنوان شده :امروز بخش گردشگری ورزشی بیش از هر بخش دیگر پرسود شده موافق است و عنوان می کند که امروزه گردشگری ورزشی به عنوان یکی از اعضای حیاتی صنعت گردشگری در جهان تبدیل شده و این اهمیت هر روزه روبه فزونی گذاشته است. این حقیقت زمانی اتفاق افتاده که جهان از رکود اقتصادی رنج می برده وصنعت گردشگری عادی زیاد پرسود نبوده اما صنعت گردشگری ورزشی با پیشرفت چشمگیر خود درست در همین زمان باعث تعجب همگان شده و به اعتقاد ایشان در دهه آینده صنعت گردشگری ورزشی نقشی کلیدی را برعهده خواهند داشت.

در حقیقت WSDE اولین نمایشگاه تخصصی صنعت گردشگری ورزشی در جهان بوده که در حاشیه برگزاری مسابقات جهانی در آفریقای جنوبی برگزار شد این نمایشگاه توانست بیش از 50 هزار بازدید کننده را به خود جلب کند و با توجه به 400 غرفه خود که از 22 کشور جهان از جمله قطر، ابوظبی، امارات ، بحرین و شمال آفریقا بود نقطه عطفی در رشد گسترش این صنعت در سطح جهان شده و اهمیت توجه به این موضوع را برای کلیه دست اندرکاران صنعت گردشگری مشخص کند.

طبق گزارش کنفرانس تجارت جهانی توریسم WTM که سال گذشته برگزار شد، آمار و ارقام رشد صنعت گردشگری ورزشی بقدری توجه همگان را به خود جلب کرده که تاییدی بر اهمیت این صنعت بوده علاوه بر این اهمیت جایگاه این صنعت آنقدر بوده که امسال کنفرانس تجارت گردشگری WTM در انگلستان و ایرلند برای اولین بار برگزار خواهد شد، طی برگزاری نمایشگاه و کنفرانس شرکت کنندگان و مدعوین این نمایشگاه می توانند از رشد  و توانایی ها و امکانات ورزشی از قبیل انواع استادیوم ها،هتل ها و مجموعه های تفریحی و ورزشی در کشورهای دیگر مطلع می شوند که البته هدف اصلی برگزاری این گونه نمایشگاهها جلب توجه سازمان های بزرگ جهانی که مسئولیت برگزاری بازی های بین الملی را بر عهده دارند از جمله فیفا و المپیک خواهد بود.

اما حضور خاورمیانه و بخشی از آسیا در این کنفرانس بسیار کمرنگ است و شاید به توان گفت: این کشورها که سهم اندکی از این تجارت 600 میلیونی را به خود اختصاص داده اند. به عنوان مثال سازمان تجارت گردشگری عربی ATM که مرکز آن در دبی واقع شده امسال برای اولین سال خواهد بود که در این کنفرانس و نمایشگاه شرکت کرده. این در حالی است که مارک والش Mark walsh سخنگوی این نمایشگاه می گوید: من اعتقاد دارم که این حضور برای خاورمیانه نقطه عطفی خواهد بود تا به جایگاه واقعی خود در این صنعت برسد از سوی دیگر عنوان می کند که برخی از کشورهای آسیایی و خاورمیانه به تنهایی یا با تشکیل کمیته های مشترک مشغول به زیر سازی و آماده کردن زیرساخت های این صنعت در منطقه خود هستند.بنابراین دهه پیش رو برای این قسمت از جهان بسیار سازنده خواهد بود تا بتواند سهم خود را از درآمد سرشار این صنعت گردشگری ورزشی مشخص کند.

در حالی که تعریف دقیقی از گردشگری ورزشی در دست نیست و اکثرا همه آن را همان صنعت گردشگری می نامند. اما اکثر دست اندرکاران صنعت گردشگری معتقدند که اگر صنعت گردشگری ورزشی یک صنعت جدای از توریسم بدانیم می توان آن را به 3 قسمت عمده تقسیم کنیم:

1-کسانی که در قالب تیم های ورزشی حرفه ای یا غیر حرفه ای سفر می کنند.
2-کسانی که ورزش را دوست دارند و ترجیح می دهند از تعطیلات خود در یک محیط    ورزشی استفاده کنند همان تماشگران ورزشی.
3-کسانی که سفر می کنند تا از امکانات توانبخشی پزشکی ورزشی استفاده کنند.

گردشگران ورزشی جزو هر کدام از این گروهها که باشند اشتراکاتی نیز با یکدیگر دارند این گروه از گردشگران از نظر مالی قوی تر از دیگرگردشگران هستند و مدت زمان زیادتری را در سفر خود سپری خواهند کرد یا به عبارت دیگر بیشتر از دیگران در مقصد خود اقامت خواهند کرد و اغلب این گردشگران بخش های دیگر این صنعت را به تحرک بیشتر وادار می کنند.

دیوید هیگینز David Higgins یکی از مدیران صنعت گردشگری ورزشی انگلستان می گوید: اغلب توریست های ورزشی از اقشار بالای جامعه هستند و با توجه به توان مالی آنها می توان در زمان بحران اقتصادی جهانی که صنعت گردشگری را تحت تاثیر قرار داده از صنعت گردشگری ورزشی سود خوبی به دست آورد. البته این گونه گردشگران  نیاز به ارایه خدمات خوبی از نظر سطح کیفیت دارند و باید بهترین ها را برایشان تهیه کرد.

هیگینز در بخش دیگری از سخنان خود می گوید: به عنوان مثال علاقمندان یک تیم ورزشی معروف وقتی برای تماشای بازی تیم خود به منطقه ای مسافرت می کنند با شور و هیجانی که همراه خود به منطقه می آورند رونق خاصی را به کسب و کار آن منطقه هدیه می دهند و در عین حال خدماتی با کیفیت بالا را انتظار می کشند. بنابراین با کنترل قیمت ها و خدمات توریستی می توان هرچه بیشتر آنها را تشویق به خرج کردن پول ها یشان کرد تا سود سرشاری را به منطقه سرازیر کنیم.

این مدیر گردشگری همچنین می افزاید: مدیران تورهای گردشگری علاوه بر کنترل کیفیت خدمات زیر مجموعه های خود باید به صورت هفتگی رویدادهای ورزشی را دنبال کند و از بهترین موقعیت ها استفاده کنند این در حالی است که گردشگران ورزشی به چیزی بیشتر از بلیط بازی ها و هتل نیاز دارند بنابراین  ارایه یک بسته تفریحی مناسب در کنار کیفیت و قیمت قابل قبول باعث رونق در این صنعت برای این گروه خاص از گردشگران خواهد بود.

وضعیت تورهای گردشگری ورزشی در خاورمیانه و شمال آفریقا چگونه است؟
هرچند مقاصد بسیاری برای پذیرایی از گردشگران ورزشی در خاورمیانه و شمال آفریقا وجود دارد و امکان برگزاری مسابقات گوناگونی در این منطقه ها وجود دارد. اما متاسفانه همیشه ضعف امکانات باعث شده که این پتانسیل توسط کمیته های بین المللی برگزار کننده این گونه بازی ها نادیده گرفته شوند و این مناطق از این قافله عقب بماند.

معاون مالی هتل های کنتینانتال (Inter continental hotel grop-IHG) تام رون تری Tam rown tree در یک کنفرانس خبری عنوان کرده که برهیچ کس پوشیده نیست رونق اقتصادی ایجاد شده در محل برگزاری یک سری مسابقات بین المللی و البته تاثیر آن روی شهرهای اطراف محل برگزاری بازیهای و تجارت آنها نیز قابل تامل خواهد بود. او همچنین اضافه می کند که گروه IHG همیشه اینگونه حوادث ورزشی را رصد می کند و در همین حال سعی داریم حال و هوای تماشاگران اینگونه بازی ها را جداگاه مورد بررسی قرار دهیم، بنابراین سعی دارد با ارایه پکیچ های بسیار مناسب طبق سلیقه و خواست مهمانان به طور جداگانه بهترین استفاده را از فرصت فراهم شده داشته باشیم.

در همین راستا مدیر بازاریابی و تبلیغات هتل های زنجیره ای شرایتون در مصر عنوان کرده که یک گروه تحقیقاتی از طرف این هتل های زنجیره ای مامور شده اند تا سلایق و علاقه های تماشاگران هر گروه ورزشی را جداگانه بررسی کنند تا هر گروه را به صورت جداگانه کاملا شناسایی کنند و بتوانند نیازهای آنها را تامین کنند و مدیریت این هتل ها نیز طبق همان تحقیقات برای علاقمندان هر رشته ورزشی بصورت جداگانه بسته ها یا پکیج هایی را آماده می کند و در اختیار مسافران قرار می دهد تا بتواند بیشترین میزان جذب گردشگر را به هتل های خود داشته باشیم.

بنابراین هرآنچه آن گروه خاص از گردشگران به دنبال آن در محل برگزاری این رویداد ورزشی هستند برایشان آماده و مهیاست در واقع هرچه می خواهند را ناخودآگاه به دست می آورند نه اینکه ما چیزی را به آنها تحمیل کنیم درست به همین دلیل است که این موضوع رمز موفقیت ما خواهد بود.

به عقیده مدیر کاخ راس الخیمه در امارات: گردشگران ورزشی با توجه به سلیقه های خود دسته بندی می شوند و هر گروه به دنبال داشتن تعطیلات یا سفری بسیار ساده و به دور از هرگونه درگیری ذهنی هستند بنابراین فراهم کردن یک اقامت بسیار شاد با توجه به علاقه آنها راز موفقیت یک گروه گردشگری خواهد بود. این گروه از گردشگران دوست دارند قبل از سفر همه چیز برای آنها برنامه ریزی شده باشد و دیگر نگران هیچ چیز نباشند.

این دست اندکار صنعت گردشگری عنوان کرده که تور لیدرهای ورزشی باید خودشان در زمینه تور برگزار شده اطلاعاتی داشته باشد و این اطلاعات جنبی را در اختیار میهمانان خود قرار دهند. به عنوان مثال اگر قرار یک گروه توریست و تماشاگر مسابقات تنیس را راهنمایی کنید باید راهنمای آنها خود نیز به اندازه کافی از این گونه مسابقات اطلاعات داشته باشد چون یقینا این گروه از گردشگران با ریزبینی خاصی مسایل مربوط به این دسته ورزشی را دنبال می کنند و دایم تشنه شنیدن خبرهای درست و دقیق از این رشته ورزشی هستند.

چالش ها و فرصت برای خاورمیانه و شمال آفریقا MENA  (این کلمه مخفف کروشهای خاورمیانه و شمال آفریقاست)
با توجه به سرمایه گذاری های چند صد میلیون دلاری که در زمینه صنعت گردشگری در دو دهه اخیر انجام شده است. درصد بسیار پایینی از این سرمایه گذاری در زمینه صنعت گردشگری ورزشی هزینه شده که با توجه به اهمیت یافتن این شاخه از صنعت گردشگری حرکتی جدی و مصمم را طلب می کند.

اما ضرورت رسیدگی به این خلاء از زمان بازیهای آسیایی قطر در سال 2006 میلادی به صورت جدی خودنمایی کرد پس از این رویداد ورزشی مهم در منطقه خاورمیانه و حوزه خلیج فارس برگزاری مسابقات فرمول یک و رالی بزرگ در ابوظبی و پس از آن برگزاری مسابقات مهم تنیس،اسب سواری ، گلف و دیگر ورزشها در منطقه مهر تاییدی بر تکمیل توانایی های منطقه زده شد و مسئولان این امر را به تکاپو انداخت تا بتوانند خود را در سطح جهانی مطرح کنند و از این سفره بسیار زرین سهمی را به خود اختصاص دهند.

انتقال محل برگزاری اینگونه بازی های بین المللی که عمدتا در اروپا برگزار می شد فقط به این دلیل بوده که آب و هوای منطقه خلیج فارس و خاورمیانه اجازه می دهد که هر یک از این بازی ها در بهترین شرایط آب و هوایی برگزار شود بخصوص آنهایی که در فصل زمستان امکان برگزاری در اروپا را ندارند.با توجه به مسیر کوتاه هوایی محل برگزاری مسابقات احتمالی یعنی در منطقه خلیج فارس، این منطقه بهترین گزینه برای برگزاری بازیهای بین المللی خواهد بود.

به گفته هیگینز یکی از مدیران این صنعت، حاشیه خلیج فارس با توجه به نوع آب و هوای خود و دسترسی آسان به دریا و آب های آزادش بیشترین پتانسیل را برای رشد صنعت گردشگری ورزشی را به خود اختصاص داده است. اما مهمترین مشکل این کشورها برای این منظور عدم سرمایه گذاری  درست در این زمینه بوده است. به گفته این مدیر اگر امکانات بندری مناسب برای پهلوگرفتن کشتی های تفریحی در این منطقه به وجود آید شاید این پتانسیل دو چندان بیشتر شود.

از سوی دیگر این مسئول اضافه می کند که خاورمیانه دارای بیشترین شانس رشد این صنعت نسبت به دیگر مناطق جهان است اما در این زمینه چالش های زیادی را هم باید در نظر گرفت که مهمترین آنها در صورت برگزاری این گونه بازیها تامین امنیت بازیکنان و تماشاگران به دلیل شرایط منطقه خواهد بود و از آن که بگذریم تامین مواد غذایی برای سیل خروشان تماشاگران نیز چالشی بزرگتری خواهد بود. همانطور که می دانیم فقط چند کشور حاشیه خلیج فارس از نظر کشاورزی و محصولات غذایی تقریبا مستقل عمل می کنند. اما اکثر کشورهای این منطقه از نظر آب و هوایی امکان کشت و صنعت را ندارد و به میزان بسیار زیادی وابسته به واردات مواد غذایی به دیگر کشورها هستند که این خود چالشی بسیار بزرگ برای برگزاری این گونه بازی ها است.

از دیگران یادبگیریم:
با توجه به رشد صنعت گردشگری ورزشی انتظار می رود که این صنعت در خاورمیانه نیز رشد کند و جایگاه مطمئنی برای خود مهیا سازد  طبق نظر بسیاری از کارشناسان این صنعت منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا امکانات بالقوه بسیار بالایی برای برگزاری این گونه بازی های بین المللی را داراست.

این کارشناسان اقتصادی، مگا رویدادهای ورزشی را یکی از مهمترین عوامل رشد صنعت گردشگری در محل برگزاری آن می دانند به عنوان مثال المپیک بارسلون در سال 1992 میلادی علاوه بر ایجاد هزاران شغل در زمان برگزاری و سود سرشار آن توانست پایه های رشد صنعت گردشگری را در آن کشور مستحکم تر کند به گونه ای که رتبه این شهر از نظر شهرهای توریستی اروپا را از رده یازدهم به رده ششم منطقه اروپا ارتقاء داد .

این کارشناسان می گویند تعداد گردشگرانی که از بارسلون دیدن کردند در زمان برگزاری مسابقات 2 برابر تعداد کل گردشگران این منطقه در 10 سال قبل از آن بوده. بنابراین کشورهای دیگر جهان باید از این مورد درس عبرتی بگیرند و نظر کمیته های برگزار کننده اینگونه مسابقات را به خود و توانایی کشورشان جلب کنند و شرایط را برای برگزاری مسابقات بین المللی در کشورشان مهیا سازند.

این صنعت نیز در جام جهانی 2006 میلادی برای آلمان سود سرشاری را به ارمغان آورد بگونه ای که 4/3 میلیارد دلار درآمد نصیب این کشور اروپایی کرد و در طی برگزاری این بازی ها 50 هزار شغل جدید به جامعه جوان آلمان هدیه داد. این گزارش آماری را نشان می دهد که باعث یادآوری اهمیت این صنعت به جامعه جهانی می شود . به این ترتیب که اتحادیه رستوران داران آلمان اعلام کرده که در دوران برگزاری این بازی ها 4/1 درصد درآمد رستوران های کشور افزایش نشان داده و از سوی دیگر اتحادیه هتل داران آلمان نیز اعلام کرده اند که در این زمان هتل ها هم 4/3 درصد با رشد میهمان مواجه شده اند و بیشتر هتل ها با درخواست تمدید مدت اقامت روبرو بودند که این نشانه رونق این صنعت در زمان برگزاری مسابقات بود.

مدیر سازمان ملی گردشگری آلمان در دبی در خصوص دستاوردهای برگزاری بازی المپیک در یک کشور عنوان کرده:اگر یک کشور بتواند سرویس دهی مناسبی به گردشگران در زمان برگزاری این گونه مسابقات داشته باشد در واقع آینده صنعت گردشگری خود را تضمین کرده است این در حالی است که در شرایط عادی این کار بسیار مشکل بوده و نیاز به سرمایه گذاری های بسیار زیاد اما همین شرایط سخت در زمان برگزاری بازیهای بین المللی در واقع بدون هزینه بلکه درآمد زا نیز هست.

در تحقیقات اخیر که سازمان گردشگری انگلستان انجام داده است در دوره برگزاری المپیک 2012 میلادی در شهر لندن 3/3 میلیون دلار در آمد برای کشور انگلستان حاصل کند. از سوی دیگر تحقیقات دیگری نشان داده که میزبانی برزیل برای جام جهانی 2014 و بازی های المپیک 2016 باعث می شود که اقتصاد این کشور از رده دهم جهانی به رده پنجم جهانی صعود کند.

بریتانیا با جذب 31 میلیون گردشگر طی سال گذشته موفق شد میزان جذب گردشگر را نسبت به سال 2011 یک درصد افزایش دهد.گردشگران وارد شده در سال 2011 با 6/18میلیارد پوند گردش مالی با خود به همراه داشتند که این میزان 4درصد رشد نسبت سال2010 داشته و بالاترین رکورد از نظر درامد را داراست. بریتانیا تا سال2020شاهد سفر 40میلیون گردشگر با رشد 9درصدی است.

حال سئوال اصلی اینجاست که سهم درآمد خاورمیانه از این صنعت چقدر بوده؟
به خصوص زمانی که رکود اقتصادی کل صنعت جهانگردی بین المللی را تحت تاثیر قرار داده به عقیده کارشناسان گردشگری ورزشی می تواند به حکم معجزه ای برای صنعت یک شکور باشد بنابراین با توجه به پیشنهاد قطر برای المپیک 2020 بهترین فرصت برای بهره برداری خاورمیانه از این صنعت در آمد زا خواهد بود که دیگر کشورهای منطقه از جمله ایران باید فرصت را غنیمت شمارد و نهایت استفاده را برای به دست آوردن چنین فرصتی داشته باشند.

صنعت گردشگری ورزشی در حال رسیدن به 600 میلیون دلار در آمد و بیش بینی می شود به زودی توانایی رسیدن به 4.5 تریلیون باشد که یکی از جنبه های آن گسترش پوشش ماهواره ای این مسابقات در 10 سال گذشته است.

سازمان ملل یکی از بزرگترین حامیان تیم های ورزشی چون فوتبال ، راگبی، گلف و کریکت است.
سیدنی توانست طی برگزاری بازی های سال 2000 میلادی 9/1 میلیون دلار درآمد داشته باشد که فقط 310 میلیون در نیوسالت ولز بوده.

صنعت توریست ورزشی به دلیل تحریک دست های ورزشی و شرایط روحی گردشگران، آنها را وادار به هزینه کردن اضافی و ولخرجی می کند، به طوری که اصلی ترین درآمد کشور از این صنعت می تواند دوباره بازگشتن گردشگران به این منطقه باشد.

بیشترین گردشگرانی که در جام جهانی 2010 میلادی ولخرجی کرده اند از کشورهای انگلستان، آمریکا، استرالیا، فرانسه و برزیل بوده اند و 51 درصد از هزینه های گردشگران را در منطقه به خود اختصاص داده اند.

پس از انتخاب سال 1993 میلادی سیدنی برای میزبانی المپیک در 7 سال بعد از آن کشور استرالیا 78 درصد رشد کسب و کار را شاهد بوده است.