پرسشنامه هویت فرهنگی- اجتماعی

هیچ فرد و به‌خصوص هیچ گروه اجتماعی نمی‌تواند وجود داشته باشد مگر آن‌که خود یا دیگران برای وی یک یا چند «هویت فرهنگی» تعریف کرده باشند و او بتواند خود را خواسته یا ناخواسته، شناسایی کند. بدین ترتیب منظور از هویت فرهنگی، مجموعه‌یی از مؤلفه‌های فرهنگی هستند که به یک فرد یا به یک گروه، «شخصیت» می‌دهند و به عبارت دیگر، او را از سایر افراد یا گروه‌ها «متمایز» می‌کنند تا از این راه بتواند وارد روابط میان‌کنشی با خود و دیگران شود و به عبارتی، بتواند مسوولیت و توانایی «موجودیت» فیزیکی و ذهنی خود در نظامی که در آن حضور دارد را بر عهده بگیرد. تنها موقعیت‌هایی که فرد یا گروه ممکن است به صورتِ کوتاه یا درازمدت هویت نداشته، دچار ضعف یا اختلال هویتی شده و یا آن را از دست بدهند، موقعیت‌های آسیب‌زا یا بیمارگونه است که بدون شک پیش و عموماً پس از خود با نشانه‌گان و پیامدهای زیادی همراه هستند.
در موضوع هویت فرهنگی، همواره چند پرسش پیش رویِ ماست: نخست آن‌که این هویت با چه اجزایی شکل می‌گیرد؟ سپس آن‌که این هویت چه‌گونه، به چه وسیله و در چه فرایندی به وجود می‌آید و تحول پیدا می‌کند؟ سوم آن‌که آیا هویت فرهنگی، موقعیتی واحد و یک‌پارچه است و یا متکثر و چندپاره و در هر یک از این دو حالت، چه ویژه‌گی‌ها و چه پیامدهایی دارد؟ و سرانجام این‌که هویت فرهنگی چه رابطه‌یی با کنش‌های اجتماعی، نهادها و فرایندهای جامعه می‌یابد؟ بی‌شک پاسخ به هر یک از این پرسش‌ها، خود نیازمند بحثی جداگانه است؛ اما ما در این‌جا تلاش می‌کنیم؛ نخست پاسخی عمومی به این مجموعه از پرسش‌ها (که تنها بخشی از پرسش‌هایی هستند که می‌توان مطرح کرد) بدهیم. بیشتر بخوانید