این پرسشنامه استاندارد از نوع فایل ورد و به همراه تمامی اطلاعات مربوط به نمره گذاری، تفسیر، روایی و پایایی و … در قالب جداول زیبا و آماده تکثیر ارائه گردیده است. پس از پرداخت موفق می توانید به صورت آنلاین اقدام به دانلود فایل مربوطه بپردازید.
هدف: ارزیابی تکالیف تحولی از ابعاد مختلف (خودمختاری، ارتباط، احساس ارزشمندی، انتظارات منطقی و محدودیت های منطقی)
تعداد سوال: 24
تعداد بعد: 5
شیوه نمره گذاری: دارد
تفسیر نتایج: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: دارد
نوع فایل: Word 2007
همین الان دانلود کنید
قیمت: فقط 6500 تومان
توجه: هر گونه کپی برداری از این فایل (با توجه به تاریخ انتشار) تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.
رايتسمن در كتاب تحول شخصيت بزرگسالان با ارائه شرح مختصري از نظريه هاويگهرست به مقايسه نظريه او با نظريه اريكسون ميپردازد، او مينويسد: «هاويگهرست ، به عنوان يك روانشناس پرورشي به اين مفهوم توجه كرد كه در تمام جوامع، ظاهراً براي انجام تكاليف مختلف زندگي، برنامه زمانبندي شده. روشي مطرح است . او تكاليف تحولي ويژه خود را براساس ساختاري كه در نظريه اريكسون مطرح بود توصيف كرد ».
بر اساس نظر روبرت هاویگهرست افراد در سنین مختلف باید به مواردی دست یابند که از نظروی تکالیف تحولی اند . تکلیف تحولی تکلیفی است که یک فرد دارد و قصد دارد آنرا در یک دوره خاص از زندگی حــل کند تکلیف تحولی حد فاصل بین نیاز های فرد و یک تقاضای اجتماعی است .
براساس نظريه هاويگهرست يك تكليف تحولي در دوره معيني از زندگي، از تركيب رسيدگي بدني، فشار فرهنگي بوجود ميآيد. او براي هر دوره زندگي شش تا هشت تكليف را توصيف كرد. نظريه هاويگهرست با نظريه اريكسون از اين جهت كه بر مبناي درجات سني است شباهت دارد، يعني در سن خاص رويدادهاي زندگي معيني از فرد انتظار ميرود.
شباهت بيشتر با نظريه اريكسون در اينست كههاويگهرست معتقد بود كه وقتي اين تكاليف انجام شوند، تحول مطمئن و پايداري را شكل ميدهند. يكي از مفيدترين جنبههاي نظريههاويگهرست اين است كه تمام افراد در طول دوره زندگي با تكاليف معيني مواجه ميشوند.
البته مفاهيم مورد نظر هاويگهرست خيلي ساده مطرح شدهاند .
براساس نظریه روبرت هاویگهرست افراد در سنین مختلف باید به مواردی دست یابند که از نظر وی تکالیف تحولی اند. تکلیف تحولی، تکلیفی است که یک فرد دارد و قصد دارد آن را در یک دوره ی خاص از زندگی حل نماید.
تکالیف تحولی 60 سالگی تا پایان عمر:
1-سازگاری با کاهش نیروهای بدنی و سلامتی
2-سازگاری با بازنشستگی و کاهش درآمد
3-سازگاری با مرگ همسر
4-برقراری پیوند صریح با گروه سنی خود
5-مواجهه با الزامات اجتماعی و درونی
6-ایجاد ترتیب و برنامه ای برای زندگی بدنی رضایت بخش
به علاوه به نظر ميرسد شبيه نظريه اريكسون،اين نظريه در يك وضعيت معمولي و طبيعي مطرح شده است. مثلاً فرض شده است كه تمامي افراد ازدواج كرده و صاحب فرزند ميشوند. جدول 2-9 تكاليف تحولي مورد نظرهاويگهرست را در دوره بزرگسالي ارائه داده است.
تكاليف تحولي مورد نظر هاويگهرست (تنها دوره بزرگسالي)
|
سن |
تكاليف تحولي |
|
18 تا 30 سالگي |
1- وارد شدن در يك شغل 2-انتخاب همسر 3- يادگيري نحوه زندگي با همسر 4- تشكيل خانواده 5- پرورش فرزند 6- اداره منزل 7-تعهد نسبت به مسئوليتهاي اجتماعي 8- يافتن گروههاي اجتماعي هم مشرب |
|
30 تا 60 سالگي |
1- سازگاري با كاهش نيروي بدني و سلامتي 2- سازگاري با بازنشستگي و كاهش درآمد 3- سازگاري با مرگ همسر 4- برقراري پيوند با گروه سني 5- پذيرش و سازش با نقشهاي اجتماعي به شكل انعطاف پذير (همچون گسترش خانواده، اجتماع يا سرگرميها يا كندي در تمامي فعاليتها) 6- ايجاد ترتيب و برنامه ريزي براي زندگي بدني رضايت بخش |
|
60 سالگي تا پايان عمر |
1- همكاري با نوجوانان، تا بزرگسالي مسئول و شادمان باشند. 2- ورود به جامعه بزرگسالي و مسئوليت اجتماعي 3- كسب عملكرد رضايت بخش در يك شغل 4- گسترش فعاليتهاي مربوط به اوقات فراغت بزرگسالي 5- وابستگي همسر 6- پذيرش و سازش با تغييرات بدني ميانسالي 7- سازگاري با والدين مسن |
(منبع: رايتسمن،؛ به نقل از معتمدي، 1381)
نظریه فعالیت ( Activity Theory )
نظریه فعالیت، مخالف نظریه عدم تعهد می باشد و توسط هویگ هرست (1961) بیان شده است. وی عقیده دارد که « فعالیت، سلامتی را در پیری افزایش می دهد » بنابراین بزرگسالانی که فعال می مانند در فعالیت های تشویق شده و جایگاه ها، روابط، سرگرمی ها و علایق جدیدی را به دست می آورند و با احساس رضایت و آرامش، پیر می شوند ( بک، 1989). زندگی رضایت آمیز در سالمندی شامل شیوه تأمین زندگی فعال در میانسالی است ( برنر، 1988).
یک بزرگسال نمونه، بزرگسالی است فعال که ارتباطات اجتماعی خود را حفظ کرده و با فعالیت های جمعی، مسافرت ها و داشتن سرگرمی ها مشغول است. بنابرنظریه فعالیت، پیری موفقت آمیز ایجاب می کند که نقش های تازهای کشف شود و یا برای حفظ نقش های قدیم، وسایل تازهای به وجود آید و برای آنکه این آرمان تحقق یابد، لازم است که در آینده، ارزش سن را بازشناسیم و سالمندان را عهده دار نقش های جدیدی کنیم. نقش هایی که از نظر اجتماعی ارزشمند هستند. البته نقش های جدید باید با نوعی درآمد همراه باشد. به خاطر ضرورت اقتصادی و برای اینکه در جامعه کار با دستمزد، ارزش دارد که کار داوطلبانه فاقد آن است (همان : 273).
نظریه فعالیت نخست به منظور رفع نقایص نظریه عدم تعهد فراهم آمد.هدف این نظریه مورد توجه قرار دادن مسائل اجتماعی و علل دقیقی است که در عدم سازگاری اشخاص مسن سهیم اند.اگرچه برخی نقشها از سالمندان سلب شده،نقش هایی که برای آنان باقی مانده به روشنی تعریف نشده است.ابهامی که از این امر ناشی می شود،فرد را به حالت«بی نظمی طبیعی »می کشاند.
بنابر نظریه فعالیت،پیری موفقیت آمیز ایجاب می کند که نقش های تازه ای کشف شود یا برای حفظ نقش های قدیم ،وسایل تازه ای به وجود آید.
هدف این نظریه توجه به مسائل اجتماعی و علل دقیقی است که در ناسازگاری اشخاص مسن سهیم اند. در کنار اینكه برخی نقش ها از سالمند سلب می شود، نقش هایی که برای آنان باقی می ماند به روشنی تعریف نمی شود. ابهامی که از این وضعیت ناشی می شود فرد را به حالت « بی نظمی طبیعی » می کشاند. فرد سالمند دیگر نه هدفی دارد نه هویتی. بنا بر نظریة فعالیت، اگر نقش های جدیدی جایگزین نقش های قدیمی نشود، این بی نظمی دائمی خواهد شد و فرد نه تنها با موقعیت، بلكه با خودش نیز ناسازگار و بیگانه خواهد شد (68, 1986, Brian, Mishara).
هویگ هرست معتقد است که ، افرادی که فعال باقی می مانند با احساس رضایت پیر می شوند ، و در جای دیگری می گوید که فعالیت ، سلامتی را در پیری افزایش می دهد . زندگی رضایت آمیز در سالمندی شامل شیوه تامین زندگی فعال در میانسالی است .
فعالیت، سالمتی را در پیری افزایش می دهد و همین امر سبب کسب جایگاه ها، روابط، سرگرمی ها و علایق جدیدی می شود. علاوه براین موجب می شود تا فرد با احساس رضایت و آرامش، پیر شود ( فعالیت های جمعی و مسافرت ).
یک بزرگسال نمونه ، بزرگسالی است فعال ، که ارتباطات اجتماعی خود را حفظ کرده و با فعالیت های جمعی ، مسافرت ها و داشتن سرگرمی ها مشغول است . بنابر نظریه فعالیت ، پیری موفقیت آمیز ایجاب می کند که نقش های تازه ای کشف شود و یا برای حفظ نقش های قدیم ، وسایل تازه ای بوجود آید و برای آنکه این آرمان تحقق یابد ، لازم است که در آینده ارزش سن را بازشناسیم و سالمندان را عهده دار نقش های جدیدی کنیم . نقش هایی که از نظر اجتماعی ارزشمند است . نقش های جدید ، باید با نوعی درآمد همراه باشد . بخاطر ضرورت اقتصادی و برای این که در جامعه کار با دستمزد ارجی دارد که کار داوطلبانه فاقد آن است .
نظریه فعالیت بر این پایه است که امید به زندگی بسته به درگیر نگه داشتن افراد در فعالیت های اجتماعی است که این پویایی توسط بازنگری در علایق فردی افراد، وظایف و روابط امکان پذیر است.
هویگ هرست معتقد است که فعالیت باعث افزایش سلامتی در دوران پیري می شود و سـالمندي کـه فعال باقی می ماند، به گونه اي بهتـر بـا اوضـاع تطـابق خواهـد یافـت . در واقـع، پیـري موفقیت آمیز ایجاب می کند که نقش هاي تازه اي کشف شود،یا بـراي حفـظ نقـش هـاي قدیم،وسایل تازه اي به وجود آید. شخص سالمندي که فعـال بـاقی مـی مانـد بـه گونـه بهتري با شرایط تطابق خواهد یافت. طرفداران ایـن نظریـه نتیجـه گیـري مـی کننـد کـه سالمندان به اندازه افراد میانسال، تمایل به برقراري روابط اجتماعی دارند.
نظریه فعالیت به عنوان جایگزین نظریه رهایی از قید مطرح میشود. در این نظریه گفته میشود پیری موفق و سالم محصول استمرار فعالیت با سطح بالا است. دیدگاه نظریهپردازان فعالیت همچون دیدگاه نظریهپردازان رهایی از قید مبتنی بر دادههای مطالعه شهر کانزاس است. جز آنکه نظریهپردازان فعالیت از دادههایی استفاده کردند که رابطه مثبتی را بین رضایتمندی از زندگی و سطح فعالیت نشان میداد. نظریه فعالیت میگوید که فعالیتهایی که رها شوند منجر به کاهش ظرفیتهای بدنی میشود و باید همچنانکه فرد مسنتر میشود این فعالیتها با فعالیتهای دیگر که کمتر جنبه بدنی دارند، جایگزین شوند. برای استدلالهای نظریه فعالیت، نظریه رهایی از قید به عنوان یک تحول علیل محسوب میشود به عنوان ناتوانی در تسط به وظایف جدید زندگی.
بنابر نظریه فعالیت اگر نقشهای جدیدی جانشین نقشهای قدیمی نشود، این بینظمی دایمی خواهد شد و فرد نه تنها با موقعیت بلکه با خودش نیز ناسازگار و بیگانه خواهد بود. پیری موفقیتآمیز ایجاب میکند که نقشهای تازهای کشف شود یا برای حفظ نقشهای قدیم، وسایل تازهای به وجود آید (میشارا و رایدل، 1371). هر چند مشخص شده است که رهایی از قید از جهت روانشناختی و اجتماعی تا حد زیادی بین افراد سالمند رخ میدهد، نظریه فعالیت بر این نکته تاکید دارد که رضایتمندی از زندگی تا حد زیادی وابسته به درگیری فعالانه است. بر این اساس بهترین، کسانی هستند که بالاترین سطح درگیری بدنی، هیجانی و اجتماعی را داشته باشند. همچنین اکثر مطالعات نشان دادهاند که استمرار درگیر بودن با زندگی اغلب با رضایتمندی از زندگی در پایان عمر ارتباط دارد. برای مثال استیونز با سوال از 108 سالمند به این نتیجه رسید که درگیر بودن با خانواده و دیگر افراد مهم همچون درگیر بودن اجتماعی، که حسی از مفیدبودن را تولید میکند و تا حد زیادی با رضایتمندی در سالهای پایانی غیرمرتبط است، میتواند موثر باشد. به طور کلی نظریه فعالیت معتقد است:
- برای اینکه فرد با موفقیت وارد دوره سالمندی شود باید تا سرحد امکان فعال باقی بماند.
- بسیاری از افراد مسن میتوانند تا زمان مرگ به صورت اعضای فعال جامعه باقی بمانند.
- به استثنای تغییرات علاج ناپذیر زیستشناختی و مربوط به سالمندی، افراد سالمند با افراد میانسال تفاوتی ندارند و دارای همان نیازهای روانشناختی و اجتماعی هستند. یعنی سالمندان موفق، نیاز به تعامل اجتماعی با دیگران دارند.
- اکثر سالمندان سالم سطوح نسبتاً یکنواخت فعالیت را حفظ میکنند.
- افراد مسن معمولا میخواهند فعال باشند و رضایتمندی از زندگی در افراد مسن که درگیری فعال دارند، بسیار زیاد است.
- افراد مسن فعال احتمالاً در بیشتر عمر فعال بودهاند. به عبارت دیگر فعالیت پاسخی به دوره پیری نیست.
انتقادهای ارائه شده به نظریه فعالیت:بخش اصلی انتقاد از نظریه فعالیت به ماهیت آرمانی آن مربوط میشود. جز برای عده قلیلی، دور از واقعیت مینماید که انتظار داشته باشیم با توجه به محدودیتهای مربوط به تغییرات فیزیولوژیکی، افراد سالخورده بتواند همان سطح فعالیت مربوط به دوره میانسالی را در دوره پیری نیز حفظ کنند. به عبارت دیگر محدودیتهای مرتبط با سن یک واقعیت است. دلیل دیگر غیرواقعی بودن نظریه فعالیت این است که ساختار اقتصادی، سیاسی و اجتماعی جامعه مانع از این میشود که کارگر مسن بتواند فعالیت عمده، یعنی کار تولیدی دوره میانسالی را در پیری حفظ نماید. بنابراین علیرغم برخی پیشرفتها هنوز جامعه موانعی را برای درگیری اجتماعی سالمندان وضع میکند.آخرین انتقاد از نظریه فعالیت این است که برخلاف این دیدگاه افراد مسن نمیخواهند فعال باشند. شکی نیست که نمیتوان سالخوردگانی را که تمایل به فعال بودن ندارند را فعال کرد.