این پرسشنامه استاندارد از نوع فایل ورد و به همراه تمامی اطلاعات مربوط به نمره گذاری، تفسیر، و … در قالب جداول زیبا و آماده تکثیر ارائه گردیده است. پس از پرداخت موفق می توانید به صورت آنلاین اقدام به دانلود فایل مربوطه بپردازید.
هدف: ارزیابی عوامل موثر بر تدریس اثربخش از دیدگاه دانشجویان (تسلط بر موضوع درسی، ارائه مطالب جديد و به روز، بيان شيوا و ساده و انتقال شفاف و واضح مطالب، ايجاد زمینه های مناسب برای مشاركت دانشجو در مباحث، دسترسي آسان به استاد خارج از ساعات كلاس، ارتباط صميمي و دوستانه با دانشجويان، وقت شناسي و حضور به موقع در كلاس، داشتن طرح درس و ارائه آن به دانشجویان)
تعداد سوال: 35
تعداد بعد: 8
شیوه نمره گذاری: دارد
روایی و پایایی: دارد
منبع: دارد
نوع فایل: word 2007
همین الان دانلود کنید
قیمت: فقط 6500 تومان
در قرن حاضر دانش و اطلاعات بهسرعت در حال افزایش است. این وضعیت بهاندازهای سریع است که پیشبینی میشود تا سال 2020 دانش ما در هر 72 ساعت به میزان پنج برابر افزایش یابد (بارون،1993) در این شرایط بیشک نقش تعلیم و تربیت باید تغییری اساسی پیدا کند تا از این طریق بتوان این حجم وسیع دانش را بهگونهای مؤثر تدریس نمود. در سال 1980 آموزش بانک جهانی ضمن تأیید این مشکل، اعلام نمود که نظامهای آموزشی باید به تربیت نسلی بپردازند که بتواند بهطور مستقل به تفکر بپردازد و مسائل و مشکلات را به شیوهای خلاقانه حل نماید (کلیموا،2012) افزایش دانش، عدیده مشکلاتی را برای بسیاری از کشورها به وجود آورده است. اولین مشکل به وجود آمده این است که نظامهای آموزشی نمیتوانند به تدریس همه موضوعات بپردازند از طرفی هم این امکانپذیر نیست که دانشجویان ما بتوانند به یادگیری این حجم از دانش بپردازند. دومین مشکل این است که از بین این دانشها، کدامیک صحیح، قابلاعتماد و موردنیاز است؟ در همین راستا است که بسیاری از کشورها به تغییر برنامههای درسی خود پرداختهاند و تدریس مهارتهای تفکر به یک هدف مهم تبدیلشده است. (دلیکلی،تزسی،2016)
تدریس به چه معناست؟
تدریس یا آموختن به آن بخش از پویندگی (فعالیت)های آموزشی که با حضور آموزگار در کلاس درس رخ میدهد نام نهاده میشود. تدریس بخشی از روند آموزش و پرورش است که یک رشته کردارهای به سامان و از پیش برنامهریزی شده را در برمیگیرد و هدفش پیدایش شرایط دلخواه یادگیری از سوی آموزگار است.
به آن بخش از کردارهای آموزشی که از سوی رسانهها و بدون حضور و تعامل آموزگار با فراگیران رخ میدهد، تدریس گفته نمیشود و آموزش و پرورش معنایی بسیار گستردهتر از تدریس دارد.
تدریس چه ویژگی هایی دارد؟
چهار ویژگی خاص در شناختار (تعریف) تدریس هست که به گونه زیر است:
هستی گفت و شنود میان آموزگار و فراگیران
کردار بر پایه اهداف پیدا و از پیش برنامهریزی شده
طراحی آراسته با پرداختن به جایگاه و تواناییها
پیدایش فرصت و سادهسازی برای یادگیری
تدریس اثربخش چیست؟
تدریس اثربخش معلم یکی از مهم ترین عواملی است که درنهایت منجر به یادگیری بهتر فراگیران میشود. تدریس اثربخش باید فعالیتی منظم و مرتب و هدفدار باشد و هدفش ایجاد شرایط مطلوب یادگیری باشد و استاد و دانشجو بر هم تأثیر بگذارند. (مورتایمور، 1995 )
به طور کلی می توان گفت تدریس اثربخش تدریسی است که در آن تعلیم دهنده و تعلیم گیرنده هر دو در جریان آموزش نقش داشته باشند. معلم (تعلیم دهنده) از نوین ترین و بهترین روش ها برای ارائه مطالب آموزشی استفاده کند به طوری که ذهن و خلاقیت دانش آموز (تعلیم گیرنده) برانگیخته شود و بتواند علاوه بر درک مطالب در مورد آن ها اظهار نظر کند و یا حتی آن ها را مورد انتقاد قرار دهد. در این صورت جو آموزشی بهتر خواهد شد و مدرسه و دانشگاه از محیطی خسته کننده و تنفربرانگیز خارج خواهد شد.
تدریس اثربخش چه ویژگی هایی دارد؟
در اینجا بعضی از ویژگی های یک تدریس اثر بخش رایادآور می شویم :
1_ آمادگی کامل :
معلم برای یک تدریس خوب ، خود از یک طرف باید از نظر جسمی ، روحی وروانی وعلمی آمادگی داشته باشندوازطرف دیگر مقدمات لازم برای استفاده از زمان تدریس رابا آماده کردن شاگردان وفضای کلاس فراهم کند تا از این طریق کلاس درس به نحو مطلوبی اداره شود.
2_ داشتن طرح درس:
طراحی آموزشی یا طرح درس ،شامل تصمیم گیری درمورد عناصر برنامه و ارتباط آن ها با یکدیگر است. طرح درس چار چوب کاری معلم را معین می کند. و هدف از طرح درس ،استفاده بهینه از زمان، تصمیم گیری درمورد مضمون و مراحل تدریس و ایجاد شرایط لازم شکل بخشیدن به یادگیری است.
3_ استفاده ازشیوه های مناسب تدریس:
نیکنامی (1377) می گوید: اثر بخش ترین معلمان، کسانی هستند که می توانند روش های تدریس خود را تغییر دهند، یعنی روش های تدریس آن ها، آن قدر انعطاف پذیر است که می تواند به سهولت با موفقیت های مختلف تطبیق پیدا کند. دریک جلسه تدریس الزاماً نباید از یک روش تدریس استفاده شود بلکه باید از شیوه های متعددی برای تدریس موضوع مورد نظر استفاده شود. بنابراین معلم باید برروش ها و شیوه های گوناگون تدریس، مسلط باشد وبا توجه به وضعیت ومقتضیات کلاس درس از روش های خاصی استفاده کند.(مرتضوی زاده- 1386)
4_ مشارکت دانش آموزان درفرایند یادگیری:
معلم باید همه دانش آموزان رادرتمام مراحل تدریس ، اعم از شروع تدریس ، ارائه و خلاصه کردن و… فعالانه شرکت دهد تا اداره کلاس به شکل مطلوبی صورت گیرد بدین طریق، دانش آموزان مطالب مورد نظر رابه خوبی فراگیرند زیرا دانش آموزان هستند که یادگیری را محقق می سازند. برای تحقق این امر،لازم است معلم برای دانش آموزان فرصت فعالیتهای علمی نظیر : تجربه،آزمایش ومشاهده را مهیا کند، آنان رابرای مشارکت دربحث های کلاس وسایر فعالیت های جمعی ترغیب کند و اجازه دهد تادر یادگیری خود سهیم شوند.بدین معنا که باید به دانش آموزان اجازه داد درباره آن چه یادمی گیرند ونیز درباره شیوه های یادگیری خود سهیم باشند.
5_ نظارت مداوم برکلاس :
معلم بایدتوجه داشته باشد که نگاه خودرا عادلانه دربین دربین فراگیران تقسیم کند زیرا فراگیران بخشی از مطالب درسی از طریق ارتباط چشمی با معلم خود فرامی گیرند.
6_ تسلط برمطالب تدریس:
اگر معلم احاطه کامل برموضوعات درسی داشته باشد وبرای شاگردان از نظر علمی شخص مهمی جلوه کند، شاگردان توجه خاصی به سخنان وی خواهند داشت، لذا تسلط معلم برمطالب نقش موثری درپاسخگویی او به سئوالات شاگردان خواهد داشت.
7_ استفاده بهینه از وقت:
معلم باید به گونه ای وقت کلاس راتنظیم نماید که وقت او بیهوده تلف نگردد. بعداً نیازبه کلاس های فشرده جبرانی نباشد. او بهتر است از مطالب غیر ضروری پرهیز نماید وطبق زمان بندی براساس سر فصل تهیه شده تدریس کند.
8_ استفاده از رسانه های کمک آموزشی :
معلمان شایسته است که برای یادگیری بهتر درمحیط آموزشی رسانه های مناسب با تدریس خود را انتخاب کرده ودرجهت تهیه آنها ویا ساختن آن اقدامات لازم را با همکاری مسئولان به عمل آوردند ( کریمیان جعفریان ،1385)
تنوع در مواد ووسایل ومنابع آموزشی ،روشها وتکنیک ها وفضای آموزشی از سوی آموزش را از حالت یکنواخت و خسته کننده خارج می سازدوبه آن جذابیت وگیرایی می بخشد از سوی دیگر شرایط بهتری برای نوعی تکرار مفید در ارائه محتوا،مفاهیم ،اصول وروشهای علمی مورد نظر فراهم می آورد.
9_ به کار گرفتن حواس ومهارتهاوتوانایی های مختلف یادگیرنده گان:
تحقیقات روان شناسی یادگیری وعلوم تربیتی بر نقش حواس مختلف دریادگیری اشاره دارد یعنی گرچه بخشی از یادگیری از طریق حس شنوایی انجام می شود ولی بخش عمده دیگر از طریق بینایی ممکن است. حواس دیگری چون لامسه،بویایی وچشایی نیز به سهم خود دریادگیری انسان موثر است. بنابراین اظهارات انجام شده،برای افراد طبیعی ،حس بینایی نقش اساسی تری دریادگیری دارد، پس از آن شنوایی، حواس دیگر درمرتبه بعدی قرار دارند.(میزابیگی 1384)
آندرز درخصوص اهمیت وکاربرد مواد بصری می نویسد: استفاده از تصاویر بعدی یا ذهنی بریادگیری مفاهیم تأثیر می گذارد.
نکته حائز اهمیت این که نباید آموزش راصرفاً به شیوه های شنیداری محدود ساخت بلکه اولویت دادن به شیوه دیداری به ویژه تلفیق شیوه دید دیداری شنیداری تأثیرات مفید یاد دهی – یادگیری راافزایش می بخشد.
10_ تناسب با شرایط وامکانات محیط وحداکثر استفاده از آن:
استفاده از فضای سبز مدارس درصورت موجود ویا استفاده از پارک های نزدیک مدرسه استفاده از برنامه های علمی تلویزیونی ، از طریق ضبط قبلی برنامه یا شناسایی واستفاده از شرایط وامکاناتی که دراختیار والدین قرار داردومی تواند دراختیار کلاس فرزندانشان قرار گیرد از جمله: اولیای شاغل ودارای مسئولیت درمراکز صنعتی ، تولیدی، مخابرات، انتشارات، مراکز هنری،آزمایشگاه ها وفضاهای طبیعی و……
11_ تناسب بارشد شخصیت وبهداشت روانی یادگیرندگان:
روش مناسب و آموزش اثر بخش آن است که علاوه برآموزش علمی بررشد شخصیت وبهداشت روانی یادگیرندگان نیز تأثیر مثبت داشته باشد.
همچنین بهداشت روانی ودرمان نیز، به مفهوم گسترده وعمیق خود، ارتباطی اساسی با آموزش وپرورش وتربیت دارد.زیرا که اهداف تربیت انسان می توان به مواردی چون ایجادتغییرات مطلوب درافکار، نگرش ها،گرایش ها وکنش های آدمی وایجاد تعادل در شخصیت فرداشاره داشت. لازم است آموزش به گونه ای برنامه ریزی واجرا گردد که در وهله ی اول مغایر با رشد شخصیت وبهداشت روانی یادگیرنده نباشد دروهله ی بعد،آمورش مطلوب آن است که حتی الامکان درتقویت چنین جنبه هایی تأثیر مثبت داشته باشد.
12_ کاربردهای ارزشیابی تحصیلی، یادگیری وارزیابی آن :
عمده ترین هدف های پیشرفت تحصیلی عبارتنداز: – کمک به شناخت نقاط ضعف وقوت یادگیرنده ومیزان موفقیت وی توسط خود او و معلم . – ترغیب وهدایت یادگیرندگان جهت مطالعه ویادگیری – کمک به معلم در تعیین مرحله بعدی تدریس – پی بردن به نقاط قوت وضعف برنامه درسی واجزا وعناصر آن کمک به معلم درتعیین نقاط قوت وضعف میزان موفقیت خود درامر تدریس به عقیده بر وینگ و گلاور معلمان کارآمد از مهارت های لازم برای ارزیابی دانش آموزان برخوردار بوده وقادرند میزان یادگیری شان راتعیین کنند. وسایل اندازه گیری عبارتنداز: امتحانات کلاسی- تکالیف درسی یا پروژه های تحقیقاتی و…….
13_ توانایی جذب دانش آموز:
به عقیده دکتر سیف یکی از ویژ گی های معلمان کارآمد ، جذب شاگردان به جلسات درس و ادامه شرکت آنان در فعالیت های یادگیری است . معلمان باکفایت می دانند که برای هر دانش آموز ، درس را باید از کجا شروع کرد. آنان هر جا که لازم آید به آموزش انفرادی روی می آورند و سرعت تدریس را متناسب با پیشرفت دانش آموزان تنظیم می کنند.
14_ پرورش مهارتهای فکری :
معلمان موفق می توانند فعالیت های آموزشی را معنا دار سازند . بدین منظور یک معلم کار آمد یادگیری جدید دانش آموزان جدیدراطوری هدایت می کنند که با دانش قبلی انها همسانی داشته باشند تا دانش آموزان بتوانند دانش جدیدرا به نحوی منطقی در حافظه ی خود سازمان دهند.
15_ آموزش روش تهیه گزارش خلاقانه:
روش های تهیه ی گزارش های خلاقانه نظیر آزمایش ها و گزارش ها را به دانش آموزان آموزش داده وآنها را در این راه یاری نمایید.(رضایی 1386).
هدف از تدریس اثربخش چیست؟
هدف از یک تدریس اثربخش فقط انتقال اطلاعات علمی نیست، بلکه نتایج حاصله ی از آن را نیز باید گسترش داد. برای رسیدن به این هدف معلمین با عشق وعلاقه و برخورداری از شخصیت معنوی و برجسته وآشنا با اصول و روش های علمی بردل وجان فراگیران خود نفوذ نموده واستعدادهای بالقوه آنان را پرورش داده وشکوفا نمایند. به طور کلی هدف آن تسهیل درک مفاهیم و مطالب درسی و علمی برای دانش آموزان است.
چه زمانی یک تدریس اثربخش خواهد بود؟
مهمترین وظیفه معلم ایجاد شرایط یادگیری است .برای مشخص کردن شرایط یادگیری، یادگیری انواع روش ها وکاربرد آن ها برای اهداف متنوع آموزشی لازم وضروری است.
و آن چه مهم تر از یادگیری روش های تدریس است، آگاهی از نحوه یادگیری دانش آموزان وکارکرد مغز آدمی است (کلهر1386) روش های سنتی ومتداول تدریس قادر به هدایت افراد به سوی یک تحول عمیق نخواهد بود بدیهی است چنانچه معلمانی کارآمد الگوی دانش آموزان باشند، راه پیشرفت وترقی هموارتری فراروی آنان خواهد بود.
تدریس کارآمد وموثر یکی از شاخص های آموزش وپرورش پویا می باشد.معلمان درکلاس های درسی جهت تدریس و آموزش مطالب ومحتوای کتاب های درسی از روش ها وشیوه های خاصی استفاده می کنند.این روش ها درکل به دو دسته روش های سنتی نظیر سخنرانی و…. وروش های فعال نظیر بحث گروهی ، حل مسأله ، اکتشافی، یادگیری درحد تسلط و….. طبقه بندی می شوند.هر کدام به شیوه ی خاص خود وبا توجه به موضوعات درسی به کاربرده می شوند (محمودی ،1377) .
تاثیر افراد مختلف ( استاد و دانشجو) در تدریس اثر بخش چگونه است؟
استادانی موفق هستند که به شاگردان خود مطالب شناختی و اجتماعی را به خوبی عرضه میدارند و نحوه به کارگیری مؤثر از آنها را میآموزند (بهرنگی،1371)؛ استادان خوب با آمادگی ازنظر جسمی، روحی، روانی وعلمی وارد کلاس میشوند. آنها برای تدریس از طرح درس استفاده میکنند و از دانشجویان در فرایند یادگیری کمک گرفته و نظارت مداومی بر کلاس و بر مطالب تدریس تسلط دارند؛ آنها مدیریت شایستهای در کلاس داشته و بانظم میباشند و با خوشرویی با فراگیران برخورد میکنند. یک نکته از تدریس اثربخش و با کیفیت این است که استادان اثربخش بیشتر از ماهیت وظایف و فعالیتهایشان کار میکنند اما مشغله اصلی آنها افزایش یادگیری و پرورش تفکر منطقی و انتقادی در دانشجویان است (چن،2007).
دانشجویان نیز با توجه کردن به درس در کلاس و فکر کردن درباره آن، مطرح کردن سوالات متعدد دریاره موضوع و اظهار نظر میتوانند بقیه دانشجویان را به چالش بکشند و آن ها را نیز به فضای علمی ایجاد شده وارد کنند، در نتیجه دانشجویان نیز در اثربخش بودن تدریس تاثیر خواهند گذاشت.
نتیجه گیری
تدریس اثربخش وموثر یکی از شاخص های آموزش وپرورش پویا می باشد . که معلمان برای ایحاد یک تدریس اثر بخش ازراه وروش های خاصی استفاده کرده وبا توجه به موضوعات درسی از آنها بهره می جویند ومعلمانی موفق هستند که به شاگردان خود مطالب شناختی واجتماعی را به خوبی عرضه می دارند ونحوه ی به کارگیری موثر از آن ها را می آموزند. وبا آمادگی از نظر جسمی ، روحی روانی، علمی وارد کلاس می شوند وبرای تدریس از طرح درس استفاده کرده و از دانش آموزان درفرایندیادگیری کمک گرفته و ، نظارت مداوم برکلاس وتسلط برمطالب تدریس دارد.مدیریت شایسته ای درکلاس داشته وبانظم می باشند وبا خوشرویی با شاگردان برخورد می کنند ودانش آموزان رابه طور انفرادی می شناسد وبه شخصیت آنان احترام می گذارند که بارعایت تمام این موارد است که می توان از یک تدریس خوب وموثر بهره جست.
درنهایت باید گفت که بهبود تعلیم وتربیت درهر کشوری مبتنی برکیفیت تدریس معلم و استوار نمودن نقش معلم به عنوان مدیر آموزش درکلاس درس است پس لازم است برنامه های مختلف آموزشی و کلاس های ضمن خدمت جهت آموزش تدریس فعال و برتر برای معلمان از طرف مسئولین امر تدبیر شود. تا معلمانی توانمند وحرفه ای در امر تدریس داشته باشیم.
منابع
Tadriseasarbakhsh.blogfa.com مقاله تدریس اثربخش
www.ssmt.ir مقاله شرایط و ویژگی های یک تدریس اثربخش و راهکارهای کاربردی اجرای آن ها
www.icsajournal.ir تدریس اثربخش درآموزش عالی براساس تجارب حرفه ای استادان و ارتباط آن با تدریس خودگزارشی
fa.wikipedia.org مقاله تدریس
نیکنامی ، مصطفی (1377) مقایسه ویژگی های معلمان خوب واثر بخش » فصلنامه روان شناسی وعلوم تربیتی شماره 7و8 تهران : دانشگاه علامه طباطبایی
مرتضوی زاده، حشمت اله(1386)« مدیریت کلاس درس اثربخش ، موانع روش ها وراهکارها قزوین ، مرکز تربیت معلم شهید رجایی قزوین، انتشارات حدیث امروز
کریمیان،حسین، جعفریان یسار ، حمید،(1385)« راهبردهای تدریس وفنون معلمی » قم چاپ اول چاپ: قدس
میرزابیگی علی (1384) «برنامه ریزی درسی وطرح درس در آموزش رسمی وتربیت نیروی انسانی »تهران انتشارات یسطرون
رضایی موسی(1386)«مدارس پیشرو کارآمد» تهران، انتشارات انجمن اولیاء ومربیان
کلهر منوچهر 1386« فرایند تدریس ویادگیری اثر بخش » قزوین ، مرکز تربیت معلم شهید رجایی قزوین انتشارات حدیث امروز
محمودی عبدالرحمان 1377« تأثیر پیش سازمان دهنده بریادگیری درتدریس روان شناسی، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی دانشگاه تبریز
بهرنگی ، محمدرضا (1371) مدیریت آموزشی وآموز شگاهی، چاپ اشکان، ناشر: مولف.
Klimova, Blanka Frydrychova. (2012). Developing Thinking Skills in the Course of Academic Writing. 3rd World Conference Learnin Teaching and Educational Leadership – WCLTA 2012
Dilekli, Yalçın, Tezci, Erdoğan. (2016). The relationship among teachers’ classroom practices for teaching thinking skills, teachers’ self-efficacy towards teaching thinking skills and teachers’ teaching styles. Thinking Skills and Creativity, (21), 144-151
Chen, J. (2007). Teachers’ conceptions of excellent teaching in middle schools in the north of China. Asia Pacific Education Review, 8(2), 288e297. doi:10.1007/ BF03029263