پیش از توضیح درباره آلزایمر، ذکر این موضوع ضروری است که این بیماری به دو نوع آلزایمر زودرس (ابتلا پیش از ۶۵ سالگی) و آلزایمر دیررس (ابتلا پس از ۶۵ سالگی) تقسیم میشود. آلزایمر زودرس اغلب در دهه ۴۰ و ۵۰ بروز میکند. آلزایمر دیر رس نیز در میان افراد کهنسال رایج است.
یک تحقیق گسترده که از سال ۱۹۳۷ تا ۲۰۱۶ درباره علائم و نشانههای آلزایمر انجام شده است نشان میدهد در نزدیک به ۹۹ درصد موارد افسردگی و اختلال شناختی نخستین علامتی است که در آلزایمر زودرس در بیمار مشاهده میشود.
در مقابل، در آلزایمر دیررس افسردگی ۹ درصد و اختلال شناختی ۸۰ درصد نخستین علامت ابتلا به بیماری است. از دست دادن حافظه در آلزایمر دیررس نخستین علامت غالب محسوب میشود. محققان میگویند این پژوهش نشان داد مشکلات نورولوژیک و افسردگی نخستین علائمی است که در بیماران آلزایمری بروز میکند.
با این حال، متاسفانه تشخیص افسردگی در بیماران مبتلا به آلزایمر دشوار است، زیرا زوال عقلی میتواند با علائم افسردگی همپوشانی داشته باشد. از علائم مشترک افسردگی و زوال عقلی میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:
۱- بی تفاوتی
۲- از دست دادن علاقه برای انجام فعالیت و سرگرمی
۳- کناره گیری اجتماعی
۴- انزوا و گوشه گیری
۵- مشکل در تمرکز کردن
۶- اختلال در تفکر
زمانی شرایط بیمار پیچیده میشود که بدانیم اختلالات شناختی بیماران مبتلا به آلزایمر برای آنها تشخیص ناراحتی، ناامیدی، احساس گناه و دیگر احساسات مرتبط با افسردگی را دشوار میکند. در حقیقت افسردگی در بیماران مبتلا به آلزایمر متفاوت از افراد سالم است.
در بیماران آلزایمری افسردگی ممکن است کمتر شدید باشد و علائم به صورت طولانی بروز نکند. همچنین این افراد کمتر از دیگر بیماران مبتلا به افسردگی اقدام به صحبت درباره خودکشی میکنند.
از آنجا که هنوز دلیل اصلی بروز آلزایمر ناشناخته است، راهکار مشخصی برای جلوگیری از ابتلا به آن وجود ندارد. با این حال، متخصصان میگویند داشتن یک سبک زندگی سالم میتواند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهد. یافتهها نشان داده است بیماریهای قلبی – عروقی ارتباط مستقیمی با افزایش خطر ابتلا به آلزایمر دارد.
راهکارهای ذیل برای کاهش خطر ابتلا به آلزایمر توصیه میشود:
۱- عدم استعمال دخانیات
۲- عدم مصرف مشروبات الکلی
۳- داشتن رژیم غذایی سالم و سرشار از سبزیجات و میوهها
۴- ورزش کردن مستمر (۱۵۰ دقیقه در هفته)
۵- کنترل فشار خون بالا
۶- در صورت ابتلا به دیابت، اطمینان از داشتن رژیم غذایی مناسب و مصرف به موقع داروها