این پرسشنامه از نوع فایل ورد و به همراه تمامی اطلاعات مربوط به نمره گذاری، تفسیر،و … در قالب جداول زیبا و آماده تکثیر ارائه گردیده است. پس از پرداخت موفق می توانید به صورت آنلاین اقدام به دانلود فایل مربوطه بپردازید.
هدف: سنجش ابعاد مختلف اضطراب امتحان (تحقیر اجتماعی، خطای شناختی، تنیدگی)
تعداد سوال:23
تعداد بعد (عامل): 3
شیوه نمره گذاری و تفسیر نتایج:دارد
روایی و پایایی: دارد
نوع فایل: word 2007
منبع: – Friedman, I. & Bendas-Jacob, O, (1997). Measuring precieved test anxiety in adolescents: A self-report scale. Educational and Psychological Measurement, Vol. 57. pp. 1035- 1046.
همین الان دانلود کنید
قیمت: رایگان
اضطراب:
منظور از اضطراب هیجان ناخوشایندی است که با اصطلاحاتی مانند نگرانی ،دلشوره و ترس و … بيان می شود و همه ما انسانها درجاتی از آن را گاه گاه تجربه می کنيم. اکثر ما در روبه رو شدن با موقعیتهای تهدید آمیز یا فشارزا احساس اضطراب و تنش می کنیم که این نوع احساسات واکنش های بهنجاری در برابر فشار روانی هستند و اضطراب زمانی نابهنجار محسوب می شود که روال عادی و طبیعی زندگی را مختل نماید.
تعارض ها،ناکاميها،خطر آسيب بدنی و به خطر افتادن عزت نفس و وارد آمدن فشار برای انجام کارهایی بيشتر از توانائيهای آدمی در وی اضطراب ايجاد می کند . برای مثال اگر سطح امتحان بيشتر از ميزان آمادگی دانش آموز باشد در او اضطراب ايجاد می کند و عملکرد او را تحت تأثير قرار می دهد . اگر چه آموزگاران کمتر به اضطراب امتحان می انديشند ولی دانش آموزان می دانند که امتحان آنها را مضطرب می کند.و در نهايت مشکلاتی را برايشان به وجود می آورد ؛ بعضی از دانش آموزان در طول امتحانهای سرنوشت ساز (امتحان سوم يا ترم آخر) دچار ترس شديد می شوند، ضربان قلبشان تند می زند ، دستهايشان می لرزد،عرق می کنند و احساس می کنند که ذهنشان خالی شده است وقتی سئوالی را می خوانند احساس می کنند که گیچ شده اند و منظور سؤال را متوجه نمی شوند و فکر می کنند هر چه خوانده اند فراموش کرده اند در نهایت يا سؤال را بدون پاسخ رها می کنند و يا پاسخ بی ربط و نادرستی را می نويسند. در اينجا آنها به اهميت امتحان و عدم موفقيت خود فکر می کنند و همه اين عوامل اضطراب آنها را بالا می برد و عملکردشان را بيشتر تحت تأثير قرار می دهد. در اينجا اين سؤال به ذهن می رسد که آيا اضطراب هميشه اثرات نا مطلوبی بر يادگيری و يادآوری آطلاعات دارد؟
در پاسخ به اين سؤال بايد گفت که اضطراب هميشه مخرب و ويرانگر نیست. بلکه اگر میزان آن زیاد و شدید باشد عملکرد فرد را دچار اختلال می کند،پس مي توان گفت:اگر اضطراب متوسط باشد مطلوب خواهد بود چون که فرد را بر می انگیزد تا تلاش بيشتری نماید.
1-نداشتن آمادگی کافی برای امتحان2-وجود رقابت درسی زیاد بین دانش آموزان3- سختگیری بیش از حد خانواده در مورد نمرات امتحانی 4- ترساندن کودک یا نوجوان از امتحان بوسیله اعضای خانواده یا اولیاء مدرسه 5- وجود برخی مشکلات روانی مثل وسواس و… 6- ترس از عدم موفقیت در امتحان و ادامه تحصیل
برای کاهش اضطراب منفی ناشی از اضطراب امتحان بر عملکرد دانش آموزان توجه به نکات زیر ضروری است:
1- معلمین و مسئولین باید مراقب حالات دانش آموزان باشند و تلاش کنند تا جلسه امتحان را از حالت اضطراب زا بودن خارج کنند و به دانش آموزان کمک کنند تا به آرامش خاطر به سؤالات پاسخ مناسب بدهند. 2- به تفاوتهای فردی دانش آموزان توجه لازم نشان دهند و اگر تعیین وقت برای امتحان ضروری نیست از آن چشم پوشی کنند و اگر هر ضرورت داشته باشند باید رعایت حال دانش آموزان کند دست را نیز بنمایند.3- والدین از وحشتناک جلوه دادن امتحان جداً خودداری کنند و به نمره دانش آموزان اهمیت کمتری بدهند. 4- دانش آموزان با آمادگی بیشتری در جلسه امتحان حاضر شوند و کمتر به اهمیت امتحان فکر کنند و امتحان را صحنه مبارزه و جنگ تلقی نکنند در نظر بگیرند که امتحان وسیله و موقعیت مطلوب و مناسب برای سنجش آموخته های قلبی آنان است.
برای کاهش اضطراب امتحان رعایت نکات زیر در روز امتحان به دانش آموزان توصیه می شود.
1) حداقل سه ساعت قبل از امتحان به هیچ عنوان چیزی مطالعه نکنند.
2) بجای مطالعه اندوخته های ذهنی خود را مرور کنند.
3) در مرور ذهنی شتاب نکنند.
4) در مرور کردن به هیچ عنوان به کتاب یا جزوه مراجعه نکنند.
5) مطالعه نمونه سؤالات و دقت در پاسخ آنها به کمک اندوخته ای ذهنی و بدون مراجعه به کتاب و جزوه مفید و مؤثر است.
6) برای پاسخ دادن به سؤالی که پاسخ آن را نمی دانند متحمل فشار عصبی نشوند ، ممکن است یک سؤال را در ابتدا نتوانند پاسخ دهند. ولی با اندگی تأمل و مطالعه بقیه سؤلات به جواب آن یک سؤال هم خواهند رسید.
7) اگر در مرور ذهنی با مطلبی مهم روبرو شدند به کتاب مراجعه کرده و فقط به دنبال همان مطلب گنگ و نامفهوم باشند و پس از یافتن آن کتاب را ببندید.
8) تلقین آرامش و عدم اضطراب در صد موفقیت را بالا می برد.
9) فهمیدن سؤالات امتحانی سی درصد موفقیت امتحان را تضمین می کند،چون برخی از دانش آموزان به علت عجله کردن و نفهمیدن سؤال گاهی با آنکه جواب آنرا می دانند ولی پاسخ اشتباه می دهند و از نمره ای که حق آنهاست محروم می شوند.
10)برای قبل و بعد از امتحان هیچ کاری را برنامه ریزی نکنید، چون این برنامه ها تمرکز شما را در این امتحان از بین می برد.
11) در موقع امتحان علاوه بر جهات روحی از نظر جسمی نیز باید خود را تقویت کنند و این استفاده از مواد غذائی مقوی و کم حجم امکان عمل با پذیر است.
12) اگر قبل از امتحان از غذائی سنگین استفاده کرده اند خوب است به وسیله پیاده روی و ورزش سبک به هضم آن کمک کنند.
13) از نظر لباس ، سردی یا گرمی هوا را در نظر بگیرند.
14) پانزده دقیقه قبل از امتحان در فضای برگزاری امتحان حضور به هم رسانند.
15) آشنایی با ممتحنین و افراد حاضر در جلسه خوب است،زیرا آشنایی به حالات جسمی و روحی و طرز برخورد یا راه رفتن آنها کمتر موجب حواس پرتی خواهد شد.
16) آشنایی با فضای جلسه و وضعیت درها و پنجره ها ،نور و گرما یا سردی هوا نیز برای امتحان لازم است.
لازم است تا صدای خاصی از در و پنجره ها که سبب از بین رفتن آرامش می شود شنیده نشود.
|
||||
|
|
||||
|
|
||||
|
سبک های یادگیری شناسايي سبك يادگيري خود و به كارگيري تكنيكهاي يادگيري ويژه مربوط به آن،يادگيري خود را بهبود بخشيد: 1. سبك يادگيري ديداري: – با مشاهده و تركيب تصاوير با اطلاعات، اطلاعات را به خاطر ميسپارند. – براي برقراري ارتباط با ديگران و همچنين سازماندهي اطلاعات از تصاوير،نقشهها ونمودارها استفاده ميكنند. – معمولاً براي به خاطر آوردن مطلبي چشمان خود را براي تجسم آن در ذهن خود، ميبندند. – بيشتر افراد مرتب و منظمي هستند. – اين گونه افراد در تجسم اشياء طرحها و نتايج در ذهن خود توانا ميباشند. – معمولاً در كلاس درس نيمكتهاي رديف جلو را اشغال ميكنند. – تمايل به برداشتن يادداشتهاي مفصل و با جزئيات فراوان دارند. – جذب كتابهاي مصور ميشوند. – در به خاطر آوردن لطيفهها مشكل دارند. – براي برجسته ساختن نكات كليدي از ماژيكهاي با رنگ روشن استفاده ميكنند. تكنيكهاي يادگيري اين سبك: – در روند آموزش از رنگها، تصاوير، اشكال، نمادها، اسلايدها و جداول استفاده ميكنند. – براي يادگيري بهتر به حركات و چهره آموزگار نگاه ميكنند. – يك محيط آرام و بدون سر و صدا را براي مطالعه برميگزينند. 2 – سبك يادگيري شنيداري: 30 درصد جمعيت را شامل ميشود، خصوصيات اين گونه افراد به شرح ذيل است: – تمايل دارند بيشتر با اصوات و موسيقي سر و كار داشته باشند. – قادرند ريتم و تن صدا را تشخيص دهند. – از طريق گوش دادن ياد ميگيرند. – براي به خاطر سپردن اطلاعات آنها را با يك صداي خاص تركيب ميكنند. – در محيطهاي شلوغ و پر سر و صدا تمركز خود را از دست ميدهند. – به يادداشت برداشتن تمايلي ندارند. – بيشتر مطالب را با صداي بلند ميخوانند. – براي به خاطر سپردن مطالب دروس خود را با صداي بلند مكرراً روخواني ميكنند. – در مباحث گروهي كلاس خود مشاركت ميكنند. – از اصوات و موسيقي در يادگيري خود بهره ميگيرند. – به جاي نت برداري از ضبط صوت براي ثبت مطالب كمك ميگيرند. 3. سبك يادگيري جنبشي- بساوايي: 5درصد جمعيت را شامل ميشود و خصوصيات اين افراد به قرار زير است: – براي يادگيري و به خاطر سپردن اطلاعات از جسم و حس لامسه خود بهره ميگيرند. – به فعاليتهاي بدني و ورزشي علاقهمندند. -در هنگام برقراري ارتباط و گفتوگو مكرراً دستهاي خود را تكان داده و از ژستهاي جسماني استفاده ميكنند. – از آنكه در كلاس درس بيحركت بنشينند و به درس گوش دهند، بيزارند. – براي يادگيري و به خاطر سپردن اطلاعات به تحرك و تمرينات عملي نيازمندند. – هنگام مرور مطالب درسي خود مرتب راه ميروند و نكات كليدي را با صداي بلند تكرار ميكنند. تكنيكهاي يادگيري اين سبك: – براي يادگيري بهتر از حس لامسه، حركت و تمرينات علمي بهره ميگيرند. – حين يادگيري موسيقي گوش ميدهند.
|
|
|||
دكتر سيد حسين سليمي
اضطراب ( Anxiety ) بطور كلي عبارت از احساسي نافذ و ناخوشايند است كه با نشانه هايي از قبيل تنش ، وحشت ، دلهره و بيم و فاجعه اي در حال وقوع همراه است در مقابل ترس
( Fear ) واكنشي است كه نسبت به يك خطر حاضر و مشخص ديده مي شود اضطراب واكنشي است كه نسبت به يك تهديد نامشخص و ناشناخته آشكار مي شود و مي تواند از كشمكش هاي دروني ( Internal Conflicts) ، احساس عدم امنيت ( Insecurity Feeling ) يا تكانش هاي ممنوعه ( Forbidden Impulses ) ، ناشي شود . در هر دو حالت ترس و اضطراب امتحان ( Test Anxiety ) نوعي اضطراب است كه همراه با ترس مربوط به عدم توانمندي در عملكرد مربوط به يك وظيفه آشكار مي شود . اين حالت نوعي از اضطراب عملكرد
( Performance Anxiety ) تلقي مي شود و به تمايل و آمادگي به مضطرب شدن اشاره دارد كه ناشي از عوامل مداخله كننده محيطي است ( كريسني ، 1999 ) .
اضطراب تحصيلي چگونه ايجاد مي شود ؟
ترس و اضطراب فراگيران بطور معمول از طريق وظايف آموزشي ، معلمان و يا آموزشگاه شرطي شده و ياد گرفته مي شود . براي مثال سرزنش و توبيخ فراگير توسط معلم به دليل كيفيت ضعيف فعاليتهاي آموزشي فراگير ، ممكن است اضطراب و ترس را در فرد آشكار سازد . در اين حالت فراگير بيقرار شده و دچار تنش مي گردد ، عرق مي كند و ضربان قلب او افزايش مي يابد . اين حالت در صورت تكرار و شرطي شدن به ديگر موارد و حيطه هاي فعاليت آموزشي فرد كشانده مي شود . بر اين اساس مي توان انتظار داشت كه فراگير در شرايط مشابه پاسخ مشابهي را از خود بروز دهد كه در اين حالت مي توان رفتار توام با ترس و اضطراب را براي فراگير پيش بيني نمود . امتحان نيز به دليل ويژگي هاي خاص خود از جمله ارزيابي فعاليت آموزشي ، محيط رسمي و خاص ، محدوديت زماني و نظارت دقيق آموزشي بطور كلي براي فراگيران اضطراب زا است . افزون بر آن توانمنديهاي شناختي و عملي فراگيران با توجه به ميزان اضطراب موثر واقع شود .
اضطراب تحصيلي چگونه در عملكرد مداخله مي كند ؟
چنانچه اضطراب بيش از حد شدت يابد ، موجب مي گردد تا فراگيران از توجه مستقيم به وظايف دور شوند و اضطراب عملكرد يا تحصيلي در آنان آشكار گردد . به علاوه برخي از رفتارهاي فراگيران موجب مي شود تا ناآرامي در آنها افزايش يابد . برخي فراگيران با توجه مداوم به حواس پرتي و ناراحتي خود ، اضطراب خود را تشديد مي كنند و به انتقاد از خود مي پردازند . آثار چنين اضطرابي به كاهش و تضعيف حافظه و توانمنديهاي شناختي منجر شده و بر وظايف تحصيلي و آموزشي مسلط مي گردد . بطور كلي ادراكات فرد ، تشديد كننده اضطراب تلقي مي شوند . حتي اين امكان وجود دارد كه فراگير به دليل اشتغال فكري مبني بر عملكرد خوب ، فرآيند تفكري خود را آسيب بزند و عملكرد خود را تضعيف نمايد . چنين سيكل معيوبي ( Vicious Circle ) نگراني را افزايش مي دهد و فرآيند هاي شناختي و حافظه فرد را چند برابر دچار مشكل مي كند .
مهارتهاي مقابله با اضطراب امتحان
روشها و برنامه هاي متعددي براي كمك به فراگيران در غلبه بر اضطراب امتحان پيشنهاد شده است كه ابعاد مختلف فعاليت آموزشي را مورد توجه قرار مي دهند .
1 ) يادگيري و مطالعه صحيح
فقدان آمادگي براي امتحان و يادگيري ضعيف تكاليف آموزشي از عوامل اصلي اضطراب امتحان بشمار مي روند . روشهاي صحيح مطالعه و آمادگي مناسب براي يادگيري در كاهش اضطراب به ميزان زيادي موثر است . يادگيري مفيد و مطالعه صحيح بطور كلي با عوامل متعددي همبستگي دارند . تنظيم وقت مناسب ، انديشيدن قبل از مطالعه ، مدت مطالعه و محيط يادگيري در آماده سازي فرد براي يادگيري موثر ، داراي اهميت است . انگيزه و علاقه به مطالعه ، شروع مطالعه از قسمتهاي آسان و جالب ، مرور مطالب ، تفكر در مفاهيم و بسط انها ، بحث و ربط منطقي ، طبقه بندي و استفاده از تصاوير ، جداول و نمودارها ، درخواست كمك از ديگران و تمرين ، از ديگر مواردي هستند كه موجب يادگيري صحيح مي شوند و از اين طريق كاهش اضطراب را به دنبال خواهند داشت .
2 ) هدايت و مهارت معلم
بخشي از اضطراب فراگيران مي تواند با هدايت و مهارت معلم كاهش يابد و يا از بين برود . معلم بايد به فراگيران خود اين امكان و فرصت را بدهد كه در مورد موضوعات درسي تفكر نمايند و در صورت نياز به بحث و پرسش بپردازند . خوب شنيدن و خوب ديدن در كلاس و فعاليت هاي آموزشي عامل مهمي در ادراك و يادگيري موثر بشمار مي رود . به عبارت ديگر براي تمركز فراگيران بر موضوع درسي ، معلم بايستي محيطي آرام و مناسب را فراهم آورد و اجازه ندهد كه دانش آموزان با روياهاي روزانه ( Daydreaming ) خود مشغول شوند . كمك به فراگيري در تنظيم اهداف و برنامه هاي آموزشي نيز از ديگر فعاليتهاي موثر معلم بشمار مي رود . معلم بايستي عادات مناسب و موثر را به منظور يادگيري و فهم بهتر مطالب به فراگيران آموزش دهد . به عبارت ديگر پذيرفتن مسئوليت براي موفقيت تحصيلي از طريق تصميم گيري در مورد امكانات ، زمان و اتكاء به توانمندي هاي فردي ، انجام حداكثر تلاش و كوشش ، كمك و مشاوره گرفتن از ديگران به هنگام مشكلات آموزشي و بحث و تفكر در مورد موضوعات ياد گرفته شده از عادت مناسب بشمار مي روند .
3 ) آمادگي براي امتحان
مطالعه با توجه به اصل صحيح يادگيري بهترين راه آماده سازي براي امتحان بشمار مي رود . افرادي كه خود را براي امتحان تشريحي آماده مي كنند ، امكان موفقيت بيشتري در امتحانات ( تشريحي و يا چهار گزينه اي ) دارند . در آماده سازي براي امتحان تشريحي نه تنها نكات اصلي ياد گرفته مي شوند ، بلكه روابط منطقي بين اصول ، بخوبي ادراك مي شوند . مطالعه در شب قبل از امتحان به علل مختلف از جمله افزايش نگراني و اضطراب ، مطالعه فشرده ، ناتمام ماندن موضوع و شتاب زدگي مي تواند نتايج منفي را به دنبال داشته باشد . استراحت و خواب كافي از توصيه هاي اصلي جهت كاهش اضطراب در شب قبل از امتحان است . حاضر شدن كمي زودتر از زمان امتحان در محل امتحان ، حفظ اعتماد و اطمينان و آرامش در كاهش اضطراب نيز موثر است . مرور يادداشتها و نكات اصلي ، آمادگي را بر امتحان را افزايش مي دهد . با شكم خالي به جلسه امتحان نبايد وارد شد . مصرف ميوه هاي تازه و سبزيجات ، تنش امتحان را كاهش مي دهند .
4 ) رفتار در جلسه امتحان
در امتحان تشريحي قبل از شروع به نوشتن ، تمام سوالها را بخوانيد ؛ زير عبارات « تعريف كنيد ، مقايسه كنيد ، توضيح دهيد ، تشريح نماييد و يا بحث كنيد » ، خط بكشيد ، ايده و پاسخهاي خود را براي هر سوال در برگه چرك نويس بطور خلاصه يادداشت كنيد . جواب دادن را از سوال آسان شروع كنيد . فهرست كوتاه و خلاصه اي از رئوس مطالب مربوط به هر سوال را تهيه كنيد . چنانچه در حين جواب دادن به سوال ، نكات خاصي از ديگر سوالات به ذهنتان خطور كرد ، آن را يادداشت كنيد . با اين كار پاسخهاي شما كامل تر مي شود و تا حد زيادي اضطراب شما كاهش مي يابد . قبل از نوشتن فكر كنيد و سعي كنيد تا پاسخ خود را تنظيم كنيد . پاسخ روشن و مشخص را براي سوال ارائه كنيد و در آن به حيطه هاي مختلف موضوع بپردازيد . اطلاعات جزيي و كلي را در نظر بگيريد و بطور طبقه بندي شده آنها را بنويسيد . زمان پاسخ گويي به سوالات را تنظيم كنيد و براي هر سوال زمان مناسبي در نظر بگيريد ؛ به علاوه براي مرور پاسخها فرصتي باقي بگذاريد و در صورت امكان به تكميل و توضيح بيشتر پاسخ شما ناقص باشد ، مگر در مواردي كه به غلط بودن پاسخ شما ناقص باشد ، مگر در مواردي كه به غلط بودن پاسخ خود اطمينان كامل داشته باشيد . در پاسخ به سوالات سعي كنيد لغات و اصطلاحات ويژه رايج در موضوع را در پاسخهاي خود بكار ببريد و تلاش كنيد تا اصطلاحات هر درس را ياد بگيريد . رعايت املاء صحيح به خط خوانا و علامت گذاري مناسب در بررسي و ارائه بهتر پاسخ ، مفيد است .
در مورد سوالات حل مساله ، ابتدا از خود سه سوال زير را بپرسيد :
1- از شما چه خواسته شده و چه چيزي را بايد بيابيد ؟
2- براي يافتن حل مساله به دانستن چه چيزهايي نياز داريد ؟
3- در صورت مساله چه اطلاعات و داده هايي وجود دارند كه مي تواند در جستجوي شما موثر باشد ؟
پس از انجام اين فرآيند به حل مساله اقدام كنيد . بطور كلي افراد موفق در حل مسئله داراي ويژگي هاي زير هستند :
1- نگرش مثبت : آنها معتقدند كه مسايل با دقت پشتكار و تحليل حل مي شوند و پاسخهاي سريع و شتاب زده براساس دانش قبلي راه حل مناسبي نيست .
2- توجه و دقت : آنها مساله را به منظور درك بهتر آن چندين بار مي خوانند ؛ سپس قضاوت و نتيجه گيري خود را مرور مي كند و از حدس زدن اجتناب و در نهايت كار خود را باز بيني مي كنند .
3- طراحي روش : اين عده كار خود را به بخشهاي مختلف تقسيم كرده و آن را گام به گام حل مي كنند . اين فرآيند از آسانترين گام آغاز مي شود .
4- تمركز : اين عده انرژي خود را از طريق گفتگو با خود ، در مورد آنچه انجام مي دهند ، خلق تصاوير ذهني ، ربط دادن آن با تجارب مشابه ، محاسبه و ترسيم تصاوير براي حل مساله بكار مي گيرند .
امتحان گزينه اي
در سوالات گزينه اي هميشه توجه داشته باشيد كه سوالات را سوء تعبير نكنيد ، به آنها چيزي اضافه نكنيد ، كلمه اي را حذف نكنيد و متوجه كلمات دو پهلو باشيد . نكته اصلي بدنه سوال مد نظر قرار دهيد . به واژه هاي كمك كننده مانند « هميشه ، هرگز ، هيچگاه ، به جز ، اغلب موارد و بندرت » توجه كنيد و در صورت امكان ، زير آنها خط بكشيد . زمان امتحان را در نظر بگيريد و وقت خود را در پاسخ به سوالاتي كه نمي دانيد ، هدر ندهيد . نمره منفي براي انتخاب گزينه غلط را در نظر بگيريد . پاسخ اول خود را عوض نكنيد مگر در مواردي كه نسبت به غلط بودن آن اطمينان كامل داريد . در مواردي كه پاسخ صحيح را نمي دانيد ، به توصيه هاي زير عمل كنيد : بطور كلي گزينه طولاني مي تواند نشانه پاسخ صحيح باشد . اگر دو گزينه مشابه هم هستند ، هيچكدام را انتخاب نكنيد . اگر گزينه ها متضاد هم هستند يكي از آنها را انتخاب كنيد . گزينه كلي تر در اغلب موارد پاسخ صحيح است .
امتحان شفاهي
امتحان شفاهي فرصتي براي شماست كه دانش ، توانايي ارائه و مهارت بيان خود را آشكار سازيد . به علاوه در اين موقعيت توانايي در برقراري ارتباط مشخص مي شود . امتحان شفاهي همچنين مي تواند تمريني براي مصاحبه هاي شغلي و استخدامي باشد . امتحان مي تواند بصورت رسمي يا غير رسمي انجام بگيريد ، اما بهتر است تمام امتحانات شفاهي را به منزله امتحان رسمي در نظر بگيريد تا از اثرات مثبت آن بهره مند شويد . در امتحان شفاهي بايستي بطور دقيق به سوال گوش فرا داد و بطور مستقيم و مشخص پاسخ دهيد . در امتحان شفاهي رسم دقت و پاسخ گويي روشن و مشخص شما بيشتر مد نظر است زيرا ارزيابي براساس پاسخگويي منظم و دقيق شما صورت مي گيرد ، در حاليكه در امتحان شفاهي غير رسمي اين ويژگي كمتر رعايت مي شود و پاسخهاي شما مي تواند طولاني تر باشد . در اين حالت ارزيابي بيشتر ذهني است . براي آمادگي در امتحان شفاهي توصيه مي شود موارد زير مد نظر قرار گيرد :
1- از معلم بپرسيد كه موضوع امتحان چيست ؟
2- براي امتحان شفاهي مطالعه ضروري است زيرا كه با نداشتن مطالعه نتيجه مثبتي نمي گيريد .
3- سوالاتي را كه انتظار مي رود پرسش شوند ، بنويسيد و سپس پاسخهاي آن را مورد بحث قرار دهيد .
4- در مكان شبيه به مكان امتحان تمرين كنيد و روش و حالت پاسخگويي خود را ارزيابي كنيد .
چه کنیم دانش آموزان از امتحان نهراسند؟
اضطراب امتحان به عنوان پدیده ای رایج که به وفور در مراکز آموزشی و تحصیلی دیده می شود، همبستگی زیادی با عملکرد موفق یا ناموفق دانش آموز دارد. (آرکین به نقل از باندالوس و همکاران، 1995) اضطراب امتحان را ناشی از احساس ناکارآمدی و درماندگی دانسته، آن را با کاهش عملکرد مرتبط تلقی می کنند. وقتی که فرد در خصوص کارایی وتوانایی ذهنی خود در موقعیت امتحان دچار نگرانی و اضطراب گردد، به نحوی که موجب کاهش و افت عملکرد واقعی وی شود، می توان گفت که او دچار اضطراب امتحان است. دانش آموز دارای اضطراب امتحان فردی است که به خوبی مواد و موضوعات درسی کلاس و دوره را فرا گرفته، اما به دلیل نگرانی قادر به بیان دانسته های خویش در امتحان نیست.
بر اساس برآورد پژوهشگران، سالانه حدود ده دانش آموز اضطراب امتحان را تجربه می کنند وبرای 25 درصد این عده اضطراب فلج کننده است و با افزایش سن میزان آن افزایش می یابد. کودکان در سنین دوره ابتدایی، اضطراب اندکی را درباره امتحان تجربه می کنند. اضطراب امتحان در سنین 12-10 سالگی شکل می گیرد و تا دوران بزرگسالی و حتی تحصیلات دانشگاهی ادامه می یابد. به نظر می رسد با بالاتر رفتن سن و اهمیت یافتن موفقیت های تحصیلی، میزان اضطراب امتحان هم بالا می رود”. (کریگ ودابسون، 1995(
در زمینه تفاوت های جنسی پژوهش های چندی نشان داده اند که اضطراب امتحان به صورت معنی داری بین این دو جنس متفاوت است. نتایج به دست آمده حاکی از این بوده اند که دختران مضطرب تر (در زمینه امتحان) از پسران هستند. در بررسی علل این موضوع می توان به مسائل فرهنگی و نقش های جنسیتی اشاره کرد. به نظر می رسد ابراز واظهار اضطراب توسط زنان و دختران پذیرفته است (کریگ ودابسون 1995(
در روزهای امتحان زمان برای معلمان، اولیاء و دانش آموزان به نحوی خاص سپری می شود. روزهای امتحان، روزهایی است همراه با تلاش، اضطراب ونگرانی، بیم وامید وبالاخره مراقبت های خاص. در این روزها همه دانش آموزان خود را برای آزموده شدن آماده می کنند. معلمان شرایط را برای آزمونی دقیق و با امید توفیق دانش آموزان فراهم می آورند. پدران و مادران هم ضمن تشویق و ترغیب فرزندان در جهت آمادگی برای امتحان، تلاش می کنند به سهم خود در توفیق فرزند خویش موثر واقع شوند. آنان با بیم وامیدی خاص به این تلاش می نگرند امید به موفقیت در حال و آینده و بیم از شکست و عقب ماندگی از تحصیل وزندگی.
روزهای امتحان با توصیفی که از آن شد، برای بسیاری از دانش آموزان، معلمان واولیاء همراه با خاطراتی خوش سپری می شود، اما برای بعضی همراه با خستگی است که این خستگی بر جان وتن آن ها باقی می ماند. شکی نیست اگر نکاتی را در این روزها مورد توجه قرار دهیم می توانیم تلاش انجام گرفته در روزهای امتحان را با شادمانی موفقیت پس از آن عجین کنیم و خاطره ای خوش در روح خویش برجای گذاریم و در غیر این صورت با بی توجهی ممکن است گذشت روزهای امتحان را سخت کرده، تلخی عدم توفیق فرزندان خویش را بر خاطر خود و آنان بنشانیم. بنابراین لازم است معلمان و والدین نکاتی را در این زمینه موردتوجه قرار دهند.
نقش و وظیفه معلمان در روزهای امتحان:
مهمترین وظایفی که معلمان در روزهای امتحان با آن مواجه هستند، عبارتند از:
1- طراحی امتحان به عنوان وسیله ای برای آموزش: معلمان نباید امتحان را به عنوان نقطه پایان مرحله ای از آموزش به شمار آورند، بلکه باید آن را بخشی از فرآیند یاددهی و یادگیری محسوب نمایند. هر معلم باید با خود بیندیشد که امتحان را به گونه ای طراحی کند که طی آن دانش آموز به آموختن علاقه مند شودو به نقاط ضعف خود در فراگیری یک درس پی ببرد. بدین منظور لازم است سوالها جنبه تشویقی برای دانش آموزان داشته باشند. مثلا سوال ها از ساده آغاز شده، به تدریج مشکل شوند، در ضمن بهتر است سوالهایی ساده در میان سوال های مشکل نیز گنجانده شوند که پاسخگویی به آن موجب تقویت دانش آموز و علاقه مندی وی برای ادامه پاسخ دادن به پرسش های امتحانی شود.
2- آماده سازی روانی دانش آموزان: معلمان وظیفه دارند به لحاظ روانی، دانش آموزان خود را آماده کنند. اولا می باید آنان را ضمن تشویق برای تلاش و کوشش به موفقیت خویش امیدوار کنند. با بیان خاطرات و داستان هایی به آنان نشان دهند که همواره افرادی داشته اند که به رغم احساس ناتوانی وحتی معروفیت به عنوان دانش آموزی ضعیف توانسته اند موفقیت های چشمگیری در زمینه تحصیل کسب کنند. این گونه افراد از طریق غلبه به احساس حقارت و ناتوانی خویش و نیز تصمیم به تلاش و کوشش، توانسته اند بر مشکلات درسی خود فائق آمده، خود را به عنوان افرادی موفق مطرح کنند. ثانیا تلاش کنند روش ها وچگونگی شب ها و روزهای امتحان رابه دانش آموزان بیاموزند. هر معلمی با توجه به درسی که می دهد می تواند دانش آموزان خود را به نحو شایسته ای راهنمایی کند ودر مورد چگونگی مطالعه کردن در شب امتحان و با نحوه پاسخ دادن به سوالات امتحانی، آنها را ارشاد نماید.
ثالثا باید نحوه آرام سازی خوددرجلسه امتحان و غلبه بر اضطراب امتحان را از طریق تذکر و یاد خداوند و نیز آرام سازی بدن و فکر، به آنان بیاموزند. معلمان باید توجه داشته باشند که وظیفه انسانی و الهی آنان اقتضا می کند که علاوه بر آموختن مواد درسی، درجهت پرورش شناختی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی و خلاصه تربیت دینی مناسب آنان نیز نقش و وظیفه ای بر دوش بگیرند.
منابع و مآخذ:
1-اضطراب امتحان، نشریه ماهانه آموزشی، تربیتی پیوند، خرداد 1378
2 – روزهای امتحان: نشریه ماهانه آموزشی، تربیتی، اسفند 1376
3 -بیابانگرد، اسماعیل، اضطراب امتحان، تهران، انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامی 1378